Sure A'râf — Ayet 176

Kelime Anlamları:

• لَرَفَعْنَاهُ: Onu yükseltirdik, derecesini artırırdık.
• أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ: Dünyaya meyletti, ona bağlanıp rahatladı, ahireti bırakıp dünyaya gönül verdi.
• يَلْهَثْ: Dilini çıkarıp solumak (köpeğin hâli).
• تَحْمِلْ عَلَيْهِ: Üzerine varıp kovsan, azarlasan.
• فَاقْصُصِ الْقَصَصَ: Kıssaları anlat, haberleri aktar.

Tefsir:

Bu âyet, Allah'ın kendisine büyük ilim ve hikmet verdiği hâlde bu nimeti değerlendirmeyen, dünyaya meyledip hevâsına uyan bir kişinin acıklı hâlini gözler önüne seriyor. Allah Teâlâ şöyle buyuruyor: Eğer dileseydik, o kişiye verdiğimiz bu âyetler ve ilim sayesinde onu yüksek derecelere çıkarırdık, onu dünyada da ahirette de yüceltirdik. Fakat o, bunu istemedi; yeryüzüne (dünyaya) meyletti, onun geçici süslerine gönül bağladı ve nefsinin arzularını, hevâsını ilâh edindi. Kendisine verilen ilmi, Allah'ın rızası için değil, dünyalık elde etmek ve hevâsını tatmin etmek için kullandı.

İşte böyle birinin hâli, tıpkı bir köpeğin hâline benzer. Köpek; üzerine yürüsen de, kovsan da, kendi hâline bıraksan da dilini çıkarıp solumaya devam eder. İki durumda da hâli aynıdır; ne kovmak onu değiştirir ne de terk etmek. İşte bu adam da öyledir: Ona ister öğüt ver, ister terk et; o, dünyaya olan hırsından ve hevâsına olan düşkünlüğünden vazgeçmez. Çünkü kalbi dünyaya kilitlenmiş, ahiretten tamamen kopmuştur.

Bu misal, yalnızca o kişiye değil, Allah'ın âyetlerini yalanlayan bütün kavimlere işaret eder. Onlar da hidayet çağrısına kulak vermezler; ne kadar uyarılsalar da bâtıl üzere direnirler. Ey Resûl! Sen bu kıssaları onlara anlat; çünkü bu anlatım, senin doğruluğunun en büyük delilidir. Zira sen, geçmiş ümmetlerin haberlerini onlara aktarıyorsun ki bunları ancak Allah bilir. Umulur ki onlar bu kıssalar üzerinde düşünür, ibret alır ve iman ederler.

Davet ve İbret Yönü:

Sevgili kardeşim! Bu âyet bize ne büyük bir ders veriyor: İlim, ancak onunla amel edildiğinde değer kazanır. İlim, insanı Allah'a yaklaştırmıyorsa, o ilim sahibi için bir yük ve hüccettir. Nice âlimler vardır ki ilimleri onları cehenneme sürüklemiştir; çünkü ilimleriyle amel etmemişler, dünyayı ahirete tercih etmişlerdir. Allah bizleri, ilmiyle âmil olan, dünyaya meyletmeyen, hevâsına uymayan kullarından eylesin. Unutma ki bu dünya, sonu olan bir gölgeliktir; asıl yurt ahirettir. Oraya hazırlanan, gerçekten kurtuluşa ermiştir. Rabbimiz bizleri, âyetlerini yalanlayanlardan değil, düşünüp ibret alanlardan eylesin. Âmin.