Əraf surəsi — Ayə 190

Kəlmələrin mənaları:

• Salihən – sağlam, salamat, qüsursuz bir övlad.
• Şuraka – şəriklər, ortaqlar.
• Fətaala Allahu – Allah ucadır, pakdır, hər şeydən uzaqdır.

Təfsir:

Allah-Təala bu ayədə Adəm və Həvvanın (onlara salam olsun) vəziyyətindən bəhs edir. Onlar uzun müddət övlad arzusu ilə Allaha dua etdilər və Allah onlara saleh, sağlam bir övlad bəxş etdi. Lakin insanın nəfsi unutqandır və şeytan onları yoldan çıxarmaq üçün fürsət axtarır. Onlar Allahın verdiyi bu nemətə qarşı şükür etmək əvəzinə, övladlarına "Abdül-Haris" adını qoymaqla şeytanın vəsvəsəsinə uydular. Bu, Allaha şərik qoşmaq mənasına gəlirdi – çünki onlar bu adı qoymaqla övladlarını şeytana nisbət etdilər.

Burada diqqət yetirilməli mühüm məqam budur ki, Adəm və Həvva (əleyhiməs-salam) Allaha şərik qoşmaqda küfrə düşmədilər, onların bu hərəkəti yalnız ad qoyma məsələsində şeytanın təsiri altına düşmək idi. Lakin bu, yenə də Allahın əzəmətinə yaraşmayan bir iş idi. Allah-Təala isə bütün bu şərik qoşma cəhdlərindən ucadır və pakdır. O, heç bir şərikə, ortağa ehtiyacı olmayan, tək olan Allahdır.

Bu ayədən bizə böyük bir ibrət dərsi var: Allahın verdiyi hər nemətə şükür etməli, Onu hər cür nöqsandan uzaq tutmalıyıq. İnsan nə qədər çətin vəziyyətdə olsa da, yalnız Allaha sığınmalı, yalnız Ondan kömək diləməlidir. Çünki neməti verən də, onu qoruyan da, artıran da yalnız Allahdır. Şeytan isə hər fürsətdə insanı azdırmaq, onu Allaha şərik qoşmağa sövq etmək istəyir. Buna görə də biz ayıq olmalı, şeytanın vəsvəsələrinə qapılmamalıyıq.

Allah-Təala buyurur: "Fətaalal-lahu əmma yuşrikun" – Allah onların şərik qoşduqları hər şeydən ucadır. Bu, həm də bir təsəlli və ümiddir ki, Allah Öz bəndələrinə qarşı mərhəmətlidir, onların səhvlərini bağışlayır, tövbə edənləri qəbul edir. Ey Allahın bəndələri! Gəlin hər zaman Allaha tövbə edək, Ona şükür edək və yalnız Ona ibadət edək. Çünki səadət və nicat yalnız Allahın razılığındadır.