Sure A'râf — Ayet 190

Kelime Anlamları:

• Âtâhumâ: Onlara (karı-kocaya) verdi.
• Sâlihan: Salih, sağlıklı ve düzgün bir evlat.
• Cealâ lehû şürakâe: O’na (Allah’a) ortaklar koştular.
• Fîmâ âtâhumâ: Kendilerine verdiği şey (çocuk) hakkında.
• Fe teâlâllâhu: Allah yücedir, münezzehtir (her türlü eksiklikten ve ortaktan uzaktır).

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, insanın zayıflığını ve acziyetini gözler önüne sererken, aynı zamanda Allah’ın sonsuz kudretini ve merhametini de ilan etmektedir. Cenâb-ı Hak, Hz. Âdem ile Havvâ’nın (veya genel olarak insanın) duasını kabul edip onlara salih, sağlıklı bir evlat lütfettiği zaman, insanoğlu bu büyük nimete karşı nankörlük ederek, o çocuğu Allah’a ortak koşma hatasına düşmüştür. Onlar, bu çocuğu “Abdülhâris” (Hâris’in kulu) diye isimlendirerek, isim ve sıfat bakımından şirke bulaşmışlardır. Bu, bazı müfessirlere göre gerçek anlamda ibadet şirki değil, isim koyma ve nispet etme şeklinde bir şirktir; fakat yine de Allah’ın birliğine yakışmayan bir davranıştır.

Âyetin devamında ise Allah Teâlâ, bu hatadan münezzeh olduğunu bildirerek şöyle buyurmaktadır: “Allah, onların ortak koştukları şeylerden yücedir, uzaktır.” Yani O, tek başına yaratandır, tek başına rızık verendir, tek başına evlat bahşedendir. Hiçbir ortağı, benzeri ve dengi yoktur.

Buradan çıkarılacak büyük ders şudur: İnsan, sıkıntıya düştüğünde Allah’a yalvarır, O’ndan yardım ister; fakat sıkıntı geçip nimete kavuşunca, o nimeti Allah’tan bilmek yerine başka varlıklara, putlara, yıldızlara veya başka güçlere nispet etmeye kalkışır. Bu, insanın en büyük zaafıdır. Oysa mümin bir kul, her hâlükârda nimeti verenin yalnızca Allah olduğunu bilir ve O’na şükreder.

Sevgili kardeşim! Sen, bu âyetten ders al ve sakın nimet anında Allah’ı unutma. Unutma ki seni yoktan var eden, sana can veren, sana sağlık, evlat, rızık ve sayısız nimetler bahşeden yalnızca Allah’tır. O’na hiçbir şeyi ortak koşma; ister isimde, ister sıfatta, ister ibadette olsun. Allah’ı bir bil, O’na gönülden bağlan ve her an O’na şükret. İşte o zaman dünyada huzur, ahirette kurtuluş senin olacaktır. Allah Teâlâ, bizleri şirkten ve nankörlükten uzak, ihlaslı kullarından eylesin. Âmin.