Əraf surəsi — Ayə 191

Kəlmələrin mənaları:

• يُشْرِكُونَ – şərik qoşurlar, Allaha ortaq edirlər.
• مَا لَا يَخْلُقُ شَيْئًا – heç bir şey yaratmayan şeylər.
• وَهُمْ يُخْلَقُونَ – halbuki onlar özləri yaradılırlar (məxluqdurlar).

Təfsir:

Bu ayə müşriklərin ağılsızlığını və məntiqsizliyini üzə çıxarır. Onlar Allaha ibadəti buraxıb, heç bir şey yaratmağa qadir olmayan bütlərə, heykəllərə və ya başqa məxluqlara ibadət edirlər. Halbuki bu bütlər özləri yaradılmışdır – onları insanlar əl ilə düzəltmiş, ya da Allah onları yaratmışdır. Bir şey özü yaradılan ola-ola, necə yaradanın yerinə keçə bilər? Necə ki, bir əsər öz sənətkarına ibadətə layiq deyil, məxluq da xaliqə (yaradana) şərik qoşula bilməz.

Ayə bizə xatırladır ki, ibadət yalnız hər şeyi yaradan, heç bir şeyə möhtac olmayan, əbədi və qüdrətli olan Allaha layiqdir. Bütlər və ya başqa məxluqlar nə fayda verə bilər, nə də zərər. Onlar nə yarada bilər, nə də özlərini qoruya bilərlər. Belə bir vəziyyətdə onlara ibadət etmək ən böyük cəhalət və azğınlıqdır.

Ey insan! Bir an düşün: sənə can verən, səni yaradan, ruzi verən, səni qoruyan Allahdır. O, hər şeyə qadirdir. Bəs necə olur ki, sən əlində heç bir gücü olmayan, hətta özünü belə qoruya bilməyən bütlərə üz tutursan? Bu, ağlın qəbul etmədiyi bir işdir. Allahın rəhməti və mərhəməti sonsuzdur – O, səni doğru yola çağırır və sənə ən gözəl nemətləri bəxş edir. Gəl, yalnız Ona ibadət et, yalnız Ondan kömək dilə. Çünki səadət və nicat yalnız Allahın razılığındadır.