Аль-Араф сүресі — Аят 56

1. Сөздердің мағынасы:

• تُفْسِدُوا: бұзу, бүлдіру, бүлік шығару.
• إِصْلَاحِهَا: оны түзету, жөндеу, жақсарту.
• خَوْفًا: қорқыныш, үрей.
• طَمَعًا: үміт, дәме.
• الْمُحْسِنِينَ: жақсылық жасаушылар, ізгі амал иелері.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта адамдарды жер бетінде бүлік шығарудан, яғни күнәһарлық пен зорлық-зомбылықтан, ширктен және басқа да бұзақылықтардан тыйылуға шақырады. Өйткені Аллаһ жер бетін пайғамбарларды жіберіп, әділдік пен шариғат үкімдерін орнату арқылы түзеткен болатын. Сондықтан бұл түзетуден кейін қайтадан бүлік шығару — үлкен қателік.

Содан кейін Аллаһ бізді Өзіне ғана шын ықыласпен дұға етуге шақырады. Дұға еткенде екі сезімді бірге ұстану керек: біріншісі — Аллаһтың жазасынан қорқу, екіншісі — Оның сауабына үміттену. Яғни дұға тек қорқынышпен де, тек үмітпен де емес, екеуі қатар болуы тиіс.

Аяттың соңында Аллаһ: «Шын мәнінде, Аллаһтың рақымы жақсылық жасаушыларға жақын», — дейді. Бұл жерде «жақын» деген сөз «рақым» сөзімен байланыстырылып, араб тілінде еркектік-әйелдік тұрғысынан ерекшеленіп тұр. Бұл — Аллаһтың рақымы ізгі амал жасаушыларға өте жақын екенін және оларға тез жететінін білдіреді. Яғни кімде-кім жақсылық жасаса, Аллаһтың мейірімі оған жақын болады.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Бұл аят бізге жер бетінде бүлік шығарудан, күнәһарлықтан және әділетсіздіктен аулақ болу керектігін үйретеді. Қоғамды түзету — әрбір мұсылманның міндеті.
• Дұға тек Аллаһқа ғана арналуы керек. Ол — құл мен Жаратушы арасындағы тікелей байланыс.
• Дұға еткенде қорқыныш пен үмітті бірге ұстану — иманның кемелдігінің белгісі. Бұл адамды әдептілікке, шынайылыққа және Аллаһқа деген сенімге баулиды.
• Аллаһтың рақымы ізгілік жасаушыларға жақын. Бұл — әрбір жақсылық жасаған адамға Аллаһтың мейірімі жететінінің хабары. Бұл хабар адамды жақсылыққа құлшындырады, исламға деген сүйіспеншілігін арттырады.
• Ислам — тек тыйым салу діні емес, ол адамды жақсылыққа, түзетуге, мейірімге шақыратын дін. Бұл аят соны айқын көрсетеді.