A'rof surasi — Oyat 56

Kalimalarning ma'nolari:

• "Tufsidū" – buzg‘unchilik qilmang, fasod keltirmang.
• "Ishlohiha" – uning (yerning) isloh qilinishidan so‘ng.
• "Khawfan" – (Allohning azobidan) qo‘rqib.
• "Tama'an" – (Uning rahmatidan) umid qilib.
• "Qarib" – yaqin.

Tafsir:

Alloh taolo bandalariga yer yuzida buzg‘unchilik qilishni qat’iy man qiladi. Bu buyruq yer yuzi Alloh tomonidan isloh qilinganidan keyin, ya’ni payg‘ambarlar yuborilib, odamlarga to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatilganidan va ularga halol-harom o‘rgatilganidan so‘ng, yana gunoh va zulm bilan yerni buzmaslikka chaqiradi. Chunki payg‘ambarlar kelishi bilan yer yuzi adolat va haqiqat bilan obod bo‘lgan edi. Endi odamlar bu islohotni buzmasliklari, shirk va gunohlar bilan uni vayron qilmasliklari kerak.

So‘ngra Alloh taolo bandalarini O‘ziga duo qilishga buyuradi: Uning azobidan qo‘rqib va rahmatidan umid qilgan holda Unga iltijo qilinglar. Qo‘rquv va umid – mo‘minning qalbidagi ikki muhim tuyg‘u bo‘lib, biri Uni ulug‘lashga, ikkinchisi Unga yaqinlashishga yetaklaydi.

So‘ngra Alloh taolo O‘zining fazli va karami haqida xabar beradi: "Allohning rahmati yaxshilik qiluvchilarga yaqindir". Ya’ni, Allohning rahmati, mag‘firati va yordami ehson qiluvchi, yaxshi amallarni qiluvchi bandalarga juda yaqindir. Ular qanchalik Unga yaqin bo‘lsalar, Allohning rahmati ham ularga shunchalik yaqin bo‘ladi.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘minlarni yer yuzida ezgu ishlar qilishga, obod qilishga va buzg‘unchilikdan qochishga chorlaydi. Islom dini har doim adolat, tinchlik va obodonchilikni targ‘ib qiladi.
• Qo‘rquv va umid o‘rtasida muvozanat saqlash – mo‘minning hayot yo‘lidir. Bu holat insonni gunohlardan saqlaydi va yaxshi amallarga undaydi.
• Allohning rahmati ehson qiluvchilarga yaqin ekani – mo‘minlarga katta bashoratdir. Har bir yaxshilik qiluvchi banda Allohning rahmati va yordamiga erishishini bilib, bu yo‘lda mustahkam turadi. Bu esa insonni yaxshiliklarga, saxovat va ezgulikka undaydi.