Sure Meâric — Ayet 30

Kelime Anlamları:

• Ezvâc: Eşler, zevceler.
• Mâ meleket eymânühüm: Ellerinin sahip olduğu şeyler; yani cariyeler, savaş esirleri veya meşru yollarla mülkiyet altına alınan kadınlar.
• Gayru melûmîn: Kınanmış, ayıplanmış değillerdir; kınanmayı hak etmezler.

Tefsir:

Bu mübarek ayet, müminlerin iffet ve namus anlayışını ortaya koyan önemli bir ilkeyi beyan etmektedir. Yüce Allah, önceki ayetlerde müminlerin ferclerini (ırzlarını) koruduklarını, haramdan sakındıklarını haber vermişti. İşte bu ayet, o korumanın sınırlarını çizer: Müminler, iffetlerini korurlar; ancak bu koruma, Allah'ın helal kıldığı iki istisna dışında geçerlidir.

Birincisi: Nikâh akdiyle helal olan eşleridir. Meşru bir evlilikle birleşen çiftlerin birbirlerine karşı olan yakınlıkları, Allah'ın bir lütfu ve rahmetidir. Bu birliktelik, hem fıtratın gereği hem de neslin devamı için meşru kılınmıştır.

İkincisi: "Mâ meleket eymânühüm" yani sahip olunan cariyelerdir. İslam'ın geldiği dönemde savaş esirleri ve kölelik kurumu yaygındı. İslam, bu kurumu birden kaldırmak yerine, zamanla sona erdirecek tedbirler almış ve bu süreçte cariyelerle evlilik veya onlarla birlikte olma konusunda belirli kurallar getirmiştir. Bu hüküm, o dönemin şartlarına uygun bir düzenlemedir ve İslam'ın köleliği kademeli olarak ortadan kaldırma hedefinin bir parçasıdır.

Ayetin sonunda "فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ" (işte onlar kınanmazlar) buyrulmaktadır. Yani bu iki meşru yoldan faydalanan kimseler, ne Allah katında ne de insanlar nezdinde kınanmayı hak ederler. Çünkü onlar, Allah'ın helal kıldığı sınırlar içinde hareket etmektedirler.

Bu ayet bize şu önemli dersi verir: İslam dini, insan fıtratını inkar etmez; ancak onu terbiye eder ve meşru sınırlar içinde tatmin etmenin yolunu gösterir. Mümin, nefsinin arzularını başıboş bırakmaz; onu Allah'ın rızasına uygun bir şekilde yönlendirir. Bu da onun hem dünyada huzurlu hem de ahirette kurtuluşa ermesini sağlar.

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet, İslam'ın iffet anlayışının ne kadar dengeli ve fıtrata uygun olduğunu göstermektedir. Bir taraftan haramdan kaçınmayı emrederken, diğer taraftan helal olanı da açıkça beyan eder. Bu denge, insanın hem manevi temizliğini hem de bedensel ihtiyaçlarını meşru yoldan karşılamasını sağlar. Rabbimiz, bizleri helal dairesinde huzurlu, haramdan uzak ve iffetli kullarından eylesin. Âmin.