سوره مدثر — آیه 45

معانی کلمات:

• نَخُوضُ: فرو رفتن و وارد شدن در چیزی؛ در اینجا به معنای وارد شدن در گفتار و اعمال باطل و بیهوده است.
• الْخَائِضِینَ: کسانی که در باطل و گناه غوطهور میشوند و اهل لهو و ضلالت هستند.

تفسیر آیه:

این آیه بخشی از سخنان دوزخیان است که در پاسخ به پرسش اهل بهشت درباره علت ورودشان به جهنم، اعمال و رفتار خود در دنیا را برمیشمارند. آنان اعتراف میکنند که از زمره اهل باطل و ضلالت بودند و با کسانی که در گفتار و کردار خود راه باطل را پیش گرفته بودند، همراه و همگام میشدند. آنان نه تنها از باطل دوری نمیکردند، بلکه با اشتیاق در مجالس و گفتگوهای بیهوده و گناهآلود شرکت میکردند و با اهل گناه و معصیت همصدایی و همراهی داشتند. این همراهی نشاندهنده آن است که آنان نه تنها مرتکب گناه میشدند، بلکه به آن افتخار میکردند و با دیگر گناهکاران در این مسیر همدل و همقدم بودند. این خوض و فرو رفتن در باطل، از نبود ایمان و ترس از خدا سرچشمه میگرفت و آنان را به انکار روز جزا و ترک نماز و انفاق سوق میداد.

فواید و پیامهای آیه:

1. پرهیز از همنشینی با اهل باطل: انسان باید در انتخاب دوستان و همنشینان خود دقت کند، زیرا همراهی با اهل گناه و باطل، انسان را به تدریج به سمت انحراف و گناه میکشاند و از راه راست دور میسازد.
2. مسئولیتپذیری در برابر اعمال: این آیه نشان میدهد که انسان در برابر اعمال خود مسئول است و نمیتواند تقصیر گناهان خود را به گردن دیگران بیندازد؛ همراهی با اهل باطل، اختیاری بوده و پیامد آن بر عهده خود انسان است.
3. اهمیت دوری از مجالس لهو و گناه: مؤمن باید از حضور در مجالسی که در آن سخنان باطل و گناهآلود گفته میشود، پرهیز کند و اگر ناخواسته در چنین مجلسی قرار گرفت، وظیفه دارد آنجا را ترک کند یا با سخن حق، باطل را خنثی نماید.
4. توبه و بازگشت به سوی خدا: این آیه هشداری است برای کسانی که در مسیر باطل گام برمیدارند که پیش از فرا رسیدن مرگ، به سوی خدا بازگردند و از همراهی با اهل ضلالت دست بکشند، چرا که پس از مرگ، فرصت جبران از دست میرود.