Muddassir surasi — Oyat 45

Kalimalarning ma'nolari:

• Naxudu: botilga sho'ng'imoq, bema'ni gaplarga qo'shilmoq, botil ishlarga aralashmoq.
• Kha'idinlar: botilga sho'ng'uvchilar, g'ov-g'uv va bema'ni so'zlar bilan mashg'ul bo'lganlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda do'zax ahllari o'zlarining gunohlarini iqror qilib, jahannamga tushish sabablarini bayon qilmoqdalar. Ular aytadilar: "Biz dunyoda namoz o'qimagan edik, miskin va faqirlarga taom bermagan edik, va botilga sho'ng'uvchilar bilan birga botilga sho'ng'ur edik". Ya'ni, ular gunohkor va g'ofil kishilar bilan birga o'tirib, ularning bema'ni va botil so'zlariga qo'shilib, haqni istehzo qilishar, masxara qilishar va gunoh ishlarda ularga sherik bo'lishar edi. Ular nafaqat o'zlari botil ishlarni qilishar, balki botil ahli bilan birga o'tirib, ularning qilmishlarini ma'qullashar va bu orqali gunohlarini yanada kuchaytirishar edi. Bu ularning jahannamga tushishiga sabab bo'lgan yana bir katta gunoh edi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Yomon va gunohkor kishilar bilan birga o'tirish, ularning botil so'zlariga quloq solish va ularga qo'shilish — katta gunoh bo'lib, insonni halokatga olib boradi.
2. Inson o'zining yaxshi yoki yomon do'stlari bilan birga bo'lishi uning oxiratdagi taqdiriga bevosita ta'sir qiladi. Shuning uchun solih va yaxshi insonlar bilan hamsoh bo'lishga intilish kerak.
3. Gunohkorlar bilan birga o'tirib, ularning qilmishlarini sukut bilan ma'qullash ham gunohdir. Inson yomon ishlarni ko'rganida ularga qarshi chiqishi yoki hech bo'lmasa o'sha joyni tark etishi lozim.
4. Qiyomat kuni har bir inson o'z qilmishlaridan so'roq qilinadi va gunohkorlar o'z gunohlarini iqror qilib, pushaymon bo'lishadi, ammo pushaymonlik ularga foyda bermaydi.