Аль-Кияма сүрөсү — Аят 16

1. Сөздөрдүн мааниси:

• لَا تُحَرِّكْ — кыймылдатпа, козгобо.
• بِهِ — аны менен (Куран менен).
• لِسَانَكَ — тилиңди.
• لِتَعْجَلَ — шашыласын, тездетүү үчүн.
• بِهِ — аны (Куранды) алып калуу үчүн.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) карата айтылган. Жебрейил (алайхис-салам) ага вахийди алып келип, Куранды окуп берген учурда, пайгамбар ага шашылып, айтылган сөздөрдү унутуп калбайын деп, Жебрейилдин окуусу бүтө электе эле өзү да тили менен кайталай баштаган. Ошондо Аллах Таала ага мындай деп буйрук кылды: «Эй, пайгамбар, Куранды алып калуу үчүн шашылып, тилиңди кыймылдатпа. Сен аны унутуп калуудан коркпо, анткени аны сенин көңүлүңө жыйноо жана сени аны окуй алуучу кылып коюу Биздин милдетибиз. Жебрейил сага окуп бергенде, ага кулак салып, үнсүз угуп тур, анан ал бүткөндөн кийин өзүң окуй бер. Андан кийин анын маанилерин жана өкүмдөрүн сага түшүндүрүп берүү да Биздин милдетибиз.»

Башкача айтканда, бул аят пайгамбарга вахийди кабыл алуудагы адабын үйрөтөт: шашпай, тынчтык менен угуп, анан гана окуу керек. Бул Аллахтын пайгамбарына болгон камкордугун жана Куранды коргоону Өзүнө милдет кылганын көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Куранды коргоону Өз мойнуна алган: Куранды жаттоо, сактоо жана түшүндүрүү — баары Аллахтын кепилдиги менен болот. Бул ыймандуу адамга зор сооротуу берет: Куран эч качан жоголбойт, өзгөрбөйт.
• Шашпоо жана тынчтык менен угуу — илим үйрөнүүнүн адабы: Бул аят илим алууда, өзгөчө диний илимде, шашпай, тынчтык менен угуп, түшүнүүгө аракет кылуу керектигин үйрөтөт.
• Пайгамбардын адамдык касиети: Ал да адам болгон, унутуп калуудан корккон. Бирок Аллах ага жардам берип, Куранды жүрөгүнө бекем орноткон. Бул аркылуу Аллахтын пенделерине болгон ырайымын көрөбүз.
• Куран — Аллахтын сөзү: Аны окуу, жаттоо жана түшүнүү — улуу ибадат. Ар бир мусулман Куранга болгон мамилесин ушул аяттагыдай адап менен түзөтүүгө аракет кылышы керек.
• Ислам — жеңилдик жана акыл-эстин дини: Аллах адамдын алсыздыгын билет, ошондуктан ага жардам берет жана жеңилдик кылат. Бул Исламдын сулуулугун жана анын адамзатка болгон ырайымын көрсөтөт.