Qiyoma surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• لَا تُحَرِّكْ – qimirlatma, harakatlantirma.
• بِهِ – u (Qur'on) bilan, ya'ni Qur'on o'qilayotganda.
• لِسَانَكَ – tilingni.
• لِتَعْجَلَ بِهِ – uni (yodlab olishga) shoshilish uchun.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Vahiy nozil bo'layotgan paytda, Qur'onni yodlab olishga shoshilib, tilingni unga tezda harakatlantirma. Chunki sen vahiy hali tugamay turib, uning so'zlarini o'z oldingda takrorlashga intilarding. Bu ishni qilma! Chunki Qur'onni qalbingda jamlash, uni to'liq yod oldirish va keyin uni o'qishga qodir qilish – Bizning zimramizdadir. Sen shoshilmasang ham, u sendan yo'qolib ketmaydi, balki Biz uni qalbingda saqlab qo'yamiz.

Qachonki farishta Jabroil alayhissalom vahiy o'qishni tugatsa, sen ham uning o'qiganini tinglab, jim tur. So'ngra uni xuddi u o'qigandek o'qi. Keyin esa uning ma'nolari, hukmlari va sirlarini bayon qilish ham Bizning vazifamizdir. Sen tashvishlanma, chunki har bir narsa o'z vaqtida va Bizning iznimiz bilan amalga oshadi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat Alloh taoloning o'z Payg'ambariga bo'lgan g'amxo'rligini ko'rsatadi – u zotni ortiqcha mashaqqatdan saqlab, vahiyning saqlanishini O'z zimmasiga olgan. Bu musulmonlarga Allohning har bir ishda yordamchisi ekanligini o'rgatadi.
2. Qur'onni o'rganishda sabr-toqatli bo'lish kerak. Shoshqaloqlik emas, balki tartib bilan o'rganish – ilmning asosiy yo'lidir. Bu tamoyil har bir musulmon uchun hayotiy saboqdir.
3. Alloh taolo bandasining ishini osonlashtiradi. Agar inson Allohga tavakkal qilsa, Alloh uning ishini mukammal qilib beradi. Bu esa mo'min qalbida Allohga bo'lgan ishonchni mustahkamlaydi.
4. Oyatda ilm olishda ustozga (bu yerda Jabroil alayhissalom) quloq solish va uning ta'limini kutish odobi ko'rsatilgan. Bu – ilm ahliga xos tarbiya bo'lib, har bir o'quvchi uchun namunadir.