سوره نازعات — آیه 46

معانی کلمات:

• عَشِيَّةً: پایان روز، از ظهر تا غروب آفتاب.
• ضُحَاهَا: آغاز روز، از طلوع آفتاب تا نیمه روز.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه تصویری از حال کافران در روز قیامت را ترسیم میکند؛ روزی که آنان با دیدن قیامت و مشاهده هولناکیهای آن، چنان غرق در حیرت و وحشت میشوند که گویی مدت اقامت خود را در دنیا از یاد میبرند. آنان در آن لحظه احساس میکنند که در زندگی دنیوی خود بسیار کوتاه توقف کردهاند؛ تنها به اندازه یک عصر کوتاه یا یک بامداد زودگذر. این تعبیر نشان میدهد که عمر دنیا در برابر آخرت، هیچ و پوچ است و انسان در آن لحظه به بیارزشی و کوتاهی زندگی دنیوی خود پی میبرد.

این جمله در ادامه پاسخ به کسانی است که با استهزا و تمسخر، زمان وقوع قیامت را از پیامبر میپرسیدند. خداوند متعال میفرماید که علم این امر نزد اوست و پیامبر وظیفهای جز هشدار دادن ندارد. سپس حال آنان را در روز قیامت چنین توصیف میکند که با دیدن آن صحنه، تمام محاسبات و تصوراتشان دگرگون میشود و تنها به کوتاهی عمر خود در دنیا پی میبرند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به انسان میآموزد که عمر دنیا در برابر آخرت بسیار کوتاه و گذراست؛ پس عاقلانه است که انسان این فرصت کوتاه را برای کسب رضایت پروردگار و آماده شدن برای زندگی جاودانه آخرت غنیمت شمارد.
• یادآوری این حقیقت که قیامت به ناگاه فرا میرسد و هیچکس از زمان آن آگاه نیست، انسان را به هوشیاری و آمادگی دائمی دعوت میکند تا در انجام اعمال نیک و دوری از گناهان کوتاهی نکند.
• این آیه مایه تسلی و آرامش مؤمنان است؛ چرا که سختیها و مشکلات دنیا نیز همچون خود دنیا کوتاه و گذرا هستند و در برابر نعمتهای جاودانه آخرت، هیچ ارزشی ندارند.