سوره عبس — آیه 37

معانی کلمات:

• «شَأْنٌ»: حال، کار و گرفتاری.
• «یُغْنِیهِ»: او را بینیاز میکند؛ یعنی چنان او را به خود مشغول میدارد که از دیگران غافل میشود.

تفسیر آیه:

در آن روز هولناک قیامت، هر انسانی چنان غرق در گرفتاری و اندوه شخصی خود میشود که هیچ توجهی به دیگران ندارد؛ حتی نزدیکترین خویشاوندانش. آنچنان هراس و اضطراب بر دلهایشان چیره میشود که هر کسی تنها به فکر نجات خویش است و از مادر، پدر، برادر، همسر و فرزندانش روی برمیگرداند. این آیه بیانگر شدت وحشت و کرب آن روز است؛ روزی که هر کس به اندازهای گرفتار کار خود است که گویی هیچ کس دیگری در جهان وجود ندارد. این حالت چنان انسان را از توجه به اطرافیان بازمیدارد که گویی تمام دنیا به تنهایی بر دوش او سنگینی میکند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشداری است برای بیداری از غفلت؛ اگر امروز از فکر آن روز بزرگ غافلیم، باید بدانیم که آن روز چنان سخت و هولناک است که هیچ کس یارای کمک به دیگری را نخواهد داشت.
• انسان باید در زندگی دنیا به گونهای عمل کند که در آن روز شرمنده نباشد؛ چرا که تنها اعمال نیک و ایمان او میتواند در آن روز مایه آرامشش باشد.
• این آیه نشان میدهد که محبتهای دنیوی هر چقدر هم عمیق باشند، در برابر عظمت قیامت رنگ میبازند؛ پس باید محبت خود را به خداوند و اطاعت از او معطوف کنیم که تنها او در آن روز پناهگاه واقعی است.
• این تصویر هولناک، انگیزهای برای تقوا و پرهیزکاری است تا انسان با عمل صالح، خود را برای آن روز آماده کند و از وحشت آن در امان بماند.