Абаса сүрөсү — Аят 6

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَأَنتَ — "сен" деген мааниде, бул жерде пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып айтылууда.
• لَهُ — "ага" деген мааниде, байлыгы менен текеберленген адамга ишарат кылат.
• تَصَدَّىٰ — "бет буруп, көңүл буруп, жакындап кетүү" дегенди билдирет. Бул сөз араб тилинде адамдын бирөөгө өзү каалагандай көңүл буруп, ага бет маңдай келишин түшүндүрөт.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Абаса сүрөсүндөгү окуяга байланыштуу түшкөн. Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) Курайштын улуктарына Исламды жеткирүүгө өзгөчө көңүл буруп жаткан учурда, көзү азиз Абдуллах ибн Умм Мактум келип, өзүнө көңүл буруусун сураган. Пайгамбар ага бет буруу менен, байлыгы менен текеберленген, Исламга муктаж эместей көрүнгөн адамдарга өзгөчө ыкылас менен көңүл буруп, алардын жүзүнө карап сүйлөшүүгө аракет кылган. Ошондо Аллах Таала бул аятты түшүрүп, пайгамбарга насаат кылды: "Сен байлыгы менен текеберленген, сенден жүз бурган адамга өзгөчө бет буруп, көңүл буруп жатасың". Башкача айтканда, сен ага жакындап, анын сөзүн угууга, аны менен сүйлөшүүгө аракет кылып жатасың. Бул аят пайгамбарга гана эмес, бардык ыймандуу адамдарга да сабак: Исламга кызыккан, бирок материалдык жактан начар же коомдо орду жок адамдарга көңүл буруу керек, ал эми байлыгы менен текеберленгендерге эмес.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ислам дини адамдарды байлыгына, коомдогу ордуна карап бөлбөйт. Ар бир адам Аллахтын алдында тең, эң мыктысы — такыбалуусу.
• Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) да Аллах тарабынан насаат алган, бул анын адамдык жактан кемчиликсиз эместигин, бирок Аллах аны дайыма туура жолго баштап турганын көрсөтөт. Бул Исламдын чындыкка негизделгендигин далилдейт.
• Курандын ар бир аяты адилеттикке, мээримдүүлүккө чакырат. Аллах адамдардын ички дүйнөсүнө, ниетине карайт, сырткы байлыгына эмес.
• Исламга чакырууда акылдуу, сабырдуу болуу керек. Ар бир адамга бирдей мамиле кылуу — ыймандуу мусулмандын милдети.
• Бул аят бизди текеберликтен, байлыкка сыйынуудан сактанууга, ал эми жөнөкөй, муктаж адамдарга жардам берүүгө, алардын сөзүн угууга үндөйт. Бул Исламдын сулуулугун, анын адамгерчиликтүү, мээримдүү дин экенин көрсөтөт.