سوره عبس — آیه 6

معانی کلمات:

• تَصَدَّىٰ: یعنی روی آوردن، توجه کردن و استقبال کردن به کسی با علاقه و اشتیاق.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) را مورد خطاب قرار داده و بیان میکند که تو ای پیامبر، به سراغ کسی میروی که خود را بینیاز از هدایت میداند و به او روی میآوری و به سخنانش گوش میدهی. این در حالی است که آن شخص نه تنها از ایمان آوردن رویگردان است، بلکه هیچ نیازی به ایمان و پاکی از کفر ندارد. خداوند با این بیان، رفتار پیامبر را در برابر دو گروه مختلف به تصویر میکشد: گروهی که با اشتیاق به دنبال هدایت هستند و گروهی که خود را بینیاز میپندارند. پیامبر به جای توجه به آنان که مشتاق حق هستند، به سراغ مستکبران میرود و این جای تأمل و توجه است.

فواید و پیامهای آیه:

1. اولویتبندی در دعوت: این آیه به ما میآموزد که در کار خیر و دعوت به حق، باید اولویتها را در نظر بگیریم و به کسانی توجه کنیم که آمادگی پذیرش حق را دارند، نه آنکه وقت خود را صرف کسانی کنیم که با تکبر رویگردانند.
2. ارزش مشتاقان هدایت: نشان میدهد که خداوند برای کسانی که با خلوص نیت به دنبال حقیقت هستند، ارزش والایی قائل است و اینان شایستهترین افراد برای دریافت توجه و راهنمایی هستند.
3. آسیبشناسی تبلیغ: این آیه هشداری است برای همه مبلغان و داعیان که نباید فریفته ظاهر و موقعیت اجتماعی افراد شوند، بلکه باید به قلبهای آماده و مشتاق توجه کنند.
4. تواضع در برابر حق: انسان باید همواره خود را نیازمند هدایت بداند و هرگز با تکبر و خودبینی، از پذیرش حق سرباز نزند، چرا که تکبر، انسان را از رحمت الهی محروم میکند.