Аль-Иншикак сүрөсү — Аят 5

1. Сөздөрдүн маанилери:

• وَأَذِنَتْ — «азанат» (أذن) этишинен алынган, бул жерде «кулак салды, моюн сунду, баш ийди» дегенди билдирет. Башкача айтканда, буйрукту угуп, ага толук баш ийүү.
• لِرَبِّهَا — «Раббисине» (Өз Раббисине, Эгесине). Бул жерде асман менен жердин чыныгы Эгеси, кожоюну — Аллах Таала.
• وَحُقَّتْ — «хуккат» дегенден алынган, мааниси «ага ылайык болду, татыктуу болду, милдет болду». Башкача айтканда, асман менен жердин Раббисине баш ийүүсү алар үчүн эң табигый, эң ылайыктуу нерсе.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Кыямат күнү асман жарылып, бөлүнүп, Аллахтын буйругуна кулак салып, моюн сунат. Ал эми жер болсо жайылып, кеңейтилип, ичиндеги нерселерди — өлүктөрдү жана башкаларды — сыртка чыгарат. Ошондо асман да, жер да Өз Раббисинин буйругуна толук баш ийишет. Бул алар үчүн табигый жана ылайыктуу иш, анткени аларды жараткан жана башкарган Аллахтын алдында баары моюн сунууга милдеттүү. Асман да, жер да Аллахтын кудуретине баш ийбеске аракети жок, алар Өз Эгесинин айткан буйругун так аткарышат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Асман менен жер сыяктуу улуу жаратылыштар да Аллахтын буйругуна моюн сунат. Бул Аллахтын кудуретинин чоңдугун жана Анын эч кимге баш ийбес бийлигин көрсөтөт.
• Баш ийүү — табигый нерсе: Асман менен жер Өз Раббисине баш ийүүгө «татыктуу» жана «ылайыктуу» болгондой эле, адам баласы да Аллахка баш ийүүгө эң ылайыктуу. Бул биздин жаратылышыбызга шайкеш келген нерсе.
• Кыямат күнүнүн чындыгы: Аят Кыямат күнүндө асман менен жердин абалын сүрөттөп, ошол күндүн сөзсүз болоорун эскертет. Бул бизди ошол күнгө даярданууга чакырат.
• Аллахка моюн сунуу — куткаруу жолу: Асман менен жер Аллахка баш ийип, Анын буйругун аткаргандай, биз да Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарындан тыйылуубуз керек. Бул биздин дүйнөдө жана акыретте бактылуу болушубуздун жолу.
• Ислам — жеңил жана табигый дин: Аллах бизге баш ийүүнү буйруганда, бул биздин жаратылышыбызга ылайыктуу нерсе. Ислам — адамдын табиятына шайкеш келген, жеңил жана түшүнүктүү дин.