سوره فجر — آیه 7

معانی کلمات:

• إِرَمَ: نام قبیله‌ی عاد یا جدّ بزرگ آن‌ها که قوم عاد به او منسوب بودند.
• ذَاتِ الْعِمَادِ: دارای ستون‌ها و بناهای بلند و رفیع؛ «عِماد» جمع «عَمود» به معنای ستون است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه‌ی بیان سرگذشت اقوام پیشین، به پیامبر اسلام (صلی‌الله علیه‌وسلم) می‌فرماید: آیا ندیدی پروردگارت با قوم عاد چه کرد؟ آن قومِ توانمند و نیرومند که به «اِرَم» منسوب بودند و دارای بناهای بلند و ستون‌های استوار بودند. آنان چنان قدرت و عظمتی داشتند که مانندشان در هیچ شهری آفریده نشده بود؛ هم از نظر جثه‌های بزرگ و تنومند، و هم از نظر قدرت و شدت و استحکام بناهایشان. این توصیف، اشاره به تمدن پیشرفته و آبادانی عظیم آن قوم دارد که مایه‌ی غرور و سرکشی آنان در برابر خداوند شد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. هشدار در برابر غرور و تکبر: داشتن قدرت، ثروت و تمدن پیشرفته نباید انسان را به طغیان و سرکشی در برابر خداوند وادارد؛ زیرا همه‌ی این نعمت‌ها از سوی خداست و او می‌تواند در یک لحظه آن‌ها را نابود کند.
2. عبرت از سرگذشت پیشینیان: مطالعه‌ی تاریخ اقوام گذشته و عاقبت آنان، بهترین درس برای بیداری دل‌ها و پرهیز از گناهان است.
3. بی‌ارزشی قدرت مادی در برابر اراده‌ی الهی: هر چقدر انسان‌ها قدرتمند و متمدن باشند، در برابر عذاب و اراده‌ی خداوند هیچ‌کاره‌اند؛ پس باید با تواضع و بندگی، از خشم الهی در امان بمانند.
4. توجه به نعمت‌های الهی: این آیه ما را به شکرگزاری در برابر نعمت‌های خداوند دعوت می‌کند و یادآور می‌شود که استفاده‌ی صحیح از نعمت‌ها، در مسیر رضای خدا، مایه‌ی سعادت دنیا و آخرت است.