Sure Tevbe — Ayet 115

Kelime Anlamları:

• Yudill: saptırmak, dalalete düşürmek, azgınlık ve sapıklıkla cezalandırmak.
• Hedâhum: onları hidayete erdirmek, doğru yola iletmek.
• Yubeyyin: açıklamak, beyan etmek, apaçık ortaya koymak.
• Mâ yettekûn: sakınmaları gereken şeyler, kaçınmaları emredilen haramlar ve günahlar.

Tefsir:

Yüce Allah, bu âyet-i kerimede kullarına olan sonsuz merhametini ve adaletini beyan buyurmaktadır. Allah Teâlâ, bir topluluğu hidayete erdirdikten, onlara iman nasip edip doğru yolu gösterdikten sonra, onları öylece başıboş bırakmaz ve kendilerine emir ve yasaklarını açıklamadan, sakınmaları gereken şeyleri bildirmeden onları sapıklıkla cezalandırmaz. Bu, Allah'ın kullarına karşı ne kadar şefkatli ve merhametli olduğunun en büyük delilidir.

Allah Teâlâ, hiçbir topluluğu, kendilerine apaçık deliller ve hükümler ulaşmadan, helal ve haramlar bildirilmeden sorumlu tutmaz. Önce peygamberler gönderir, kitaplar indirir, emir ve yasaklarını beyan eder. Ancak bundan sonra, kendilerine bildirilen bu hükümlere uymayanları, bile bile haramları işleyenleri adaletle cezalandırır. Çünkü Allah, hiçbir kimseye zulmetmez; ancak kulları, kendi elleriyle kendilerine zulmederler.

Bu âyet, aynı zamanda müşrikler için mağfiret dilemenin yasaklanması bağlamında inmiştir. Müminler, kendilerine bu yasağın açıkça bildirilmesinden önce, akrabaları olan müşrikler için dua etmişlerdi. Allah Teâlâ, bu yasağı bildirmeden önce onları bu davranışlarından dolayı sorumlu tutmayacağını, ancak yasak geldikten sonra bu fiili işleyenlerin sapıklığa düşeceğini haber vermektedir. Bu da Allah'ın, kullarına hüccetini (delilini) ikame etmeden onları cezalandırmayacağını gösterir.

Ey iman edenler! Bu âyet, Rabbimizin adaletinin ve rahmetinin bir tecellisidir. Allah, size dinini öğretmek, helal ve haramı bildirmek için elçiler göndermiş, kitabını indirmiştir. Artık size düşen, bu açık beyanlara kulak vermek, emirlere uymak ve yasaklardan sakınmaktır. Unutmayın ki Allah, her şeyi bilendir; sizin gizlinizi açığınızı, niyetlerinizi ve amellerinizi en iyi bilendir. O, size neyi emrediyorsa sizin iyiliğiniz içindir, neyi yasaklıyorsa da sizin zararınızadır. O halde Allah'ın beyanlarına sarılın, O'nun rızasını kazanmaya çalışın. Çünkü hidayet ancak O'ndan gelir ve sapıklık da ancak O'nun beyanlarına sırt çevirmekle başlar. Allah'ın size olan bu büyük nimetini düşünün; sizi karanlıklardan aydınlığa çıkardı, size doğru yolu gösterdi ve neyden sakınmanız gerektiğini öğretti. Şükredenlerden olun ki nimetiniz artsın!