Аль-Лейль сүрәсе — Аять 3

Сүзләрнең мәгънәләре:

• وَ مَا خَلَقَ — «һәм Ул яраткан нәрсә белән» (ант итү). «Ма» гыйбарәсе «әлләзи» мәгънәсендә килә, ягъни «Ул яраткан зат белән».
• الذَّكَرَ وَالْأُنثَى — ир-ат һәм хатын-кыз затлар, ягъни һәр тереклек иясенең ике төре.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә үзенең бөеклеккә ия булган эшләре белән ант итә: ул — ир-ат һәм хатын-кызны, ягъни ике затны да яратуы. Бу — Аның кодрәтенең һәм хикмәтенең иң олуг дәлилләренең берсе. Ир-ат һәм хатын-кыз — кешелек нәселенең дәвамы өчен ике мөһим нигез. Аларның икесе дә Аллаһының рәхмәте белән яратылган, бер-берсен тулыландыралар. Бу ике затның яратылуы — Аның кодрәте эше, һәм бу ант аша Аллаһы Тәгалә кешеләрнең гамәлләренең төрле булачагын — кайберәүләрнең яхшылыкка, кайберәүләрнең начарлыкка омтылачагын белдерә. Шулай ук бу аятьтә Адәм галәйһиссәләм һәм Һава анабызның яратылуына ишарә бар, чөнки алар — ир-ат һәм хатын-кызның башлангычы.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Аллаһы Тәгаләнең кодрәте бөек — Ул ир-атны да, хатын-кызны да үз хикмәте белән яраткан, һәм икесе дә Аның каршында тигез дәрәҗәдә хөрмәтле.
2. Ир-ат һәм хатын-кыз — бер-берсенә каршы түгел, ә бер-берсен тулыландыручы ике зат. Аларның арасындагы мәхәббәт һәм хөрмәт — Аллаһының рәхмәте.
3. Кешенең гамәлләре төрле булачак, һәм һәркем үз эше өчен җавап бирәчәк. Бу безне яхшылыкка омтылырга һәм начарлыктан читләшергә өнди.
4. Аллаһы Тәгаләнең һәр яратылганында хикмәт бар, һәм без бу хикмәтне аңларга тырышырга тиешбез.