Сураи Аль-Лейль — Оят 3

1. Маънои калимаҳо:

— «وَ»: ҳарфи қасам, яъне «савганд ба».

— «مَا»: дар ин ҷо ба маънои «Он Зоте, ки» ё «он чизе, ки» омадааст ва ба Худованди таъоло ишора мекунад.

— «خَلَقَ»: офарид, биёфарид.

— «الذَّكَرَ»: нарина, мард.

— «الْأُنثَىٰ»: модина, зан.

1. Тафсири оят:

Худованди мутаъол дар ин оят ба зоти худ савганд ёд мекунад, ки Ӯ нарина ва модинаро офаридааст. Ин оят идомаи савгандҳои пешина аст, ки дар онҳо ба шаб ҳангоми торикӣ фаро гирифтан ва ба рӯз ҳангоми равшан шудан савганд ёд шуда буд. Пас аз он Худованд ба офариниши ду навъ — мард ва зан — савганд ёд мекунад, ки ин нишонаи қудрати бепоёни Ӯ ва ҳикмати амиқи Ӯст дар офариниш. Баъзе муфассирон гуфтаанд, ки мақсуд аз «нарина ва модина» Одам ва Ҳавво аст, ки падару модари тамоми инсоният мебошанд, ва баъзе дигарон гуфтаанд, ки мақсуд ҳамаи навъҳои нарину модина дар ҷаҳони офариниш аст. Ҳар ду маъно дуруст аст ва ба ҳам мухолиф нестанд. Худованд бо ин савганд мехоҳад таваҷҷуҳи инсонро ба аҳамияти офариниши ду ҷинс ва зарурати ҳамкории онҳо дар зиндагӣ ҷалб кунад, зеро ҳаёти инсонӣ ва идомаи насл танҳо бо вуҷуди ҳар ду ҷинс имконпазир аст. Ин оят заминаест барои савганди асосии сура, ки мефармояд: «إن سعيكم لشتى» — яъне кӯшишҳои шумо гуногун аст; баъзе ба сӯи некӣ ва баъзе ба сӯи бадӣ равона шудаанд.

1. Фоидаҳои ин оят:

— Худованди таъоло бо офариниши ду ҷинси мухталиф — мард ва зан — қудрати худро нишон медиҳад ва ин далели он аст, ки Ӯ бар ҳама чиз тавоност.

— Офариниши марду зан аз нишонаҳои бузурги Худованд аст ва инсон бояд дар ин бора андеша кунад ва ба Холиқи худ имон оварад.

— Ислом ба ҳар ду ҷинс — мард ва зан — арзиш медиҳад ва ҳар якеро дар ҷомеа мақому манзалати худро додааст.

— Ин оят моро водор мекунад, ки ба неъматҳои Худованд шукр гӯем ва аз офариниши худ ибрат гирем.

— Савгандҳои пайдарпайи Худованд дар ин сура нишон медиҳад, ки мавзӯи он — кӯшиш ва амали инсон — бисёр муҳим аст ва инсон бояд дар интихоби роҳи худ ҷиддӣ бошад.

— Ҳар кас бояд бидонад, ки кӯшишҳо гуногунанд: роҳи некӣ ва роҳи бадӣ, ва ӯ бояд роҳи некро интихоб кунад, то дар дунё ва охират комёб шавад.