Surə Fatihə — Ayə 4

Kəlmələrin mənaları:

• Malik – sahib, hökmran, hər şeyə hakim olan.
• Yəvm – gün.
• Din – burada cəza, haqq-hesab və əməllərin qarşılığının verildiyi gün mənasındadır.

Təfsir:

Bu ayədə Uca Allah Özünü "Din gününün Malikiyi" – yəni haqq-hesab və cəza gününün yeganə sahibi kimi təqdim edir. O gün heç bir kimsənin heç bir şeyə malik olmadığı, bütün mülkiyyətin və hökmranlığın yalnız Allaha məxsus olduğu gündür. O gün heç bir nəfs başqa bir nəfs üçün heç bir şey edə bilməz, heç bir şəfaət, heç bir vasitəçilik Allahın izni olmadan keçərli deyildir. Bu, məxluqatın yaradılışına, idarəsinə və ruzisinə hakim olan Allahın, eyni zamanda əməllərin mühasibəsi və cəzası üçün də yeganə hakim olduğunu bildirir.

"Yəvmüd-Din" – əməllərin qarşılığının verildiyi, hər kəsin etdiyinin qarşısına çıxarıldığı gündür. Necə ki, ərəb dilində deyilir: "Kim yaxşılıq edərsə, yaxşılıq görər; kim pislik edərsə, pislik görər" – yəni insan dünyada nə əkərsə, axirətdə onu biçər. Bu günün məliki olan Allah, mülkündə heç bir şəriki olmayan, hökmünə heç bir etiraz edilməyən tək Hakimdir.

Bu ayəni hər namazda, hər rükətdə oxuyan mömin üçün böyük bir ibrət və oyanış vardır. O, insana xatırladır ki, bu dünya həyatı keçicidir və əsl həyat axirətdir. O gün hər kəs öz əməlinin qarşılığını alacaqdır. Bu xatırlatma insanı yaxşı əməllərə təşviq edir, günahlardan və pis əməllərdən çəkindirir. Çünki qəlbi bu günə imanla dolu olan insan, bilir ki, bütün əməlləri görülür və qeydə alınır, və o gün heç bir ədalətsizlik olmadan hər kəsə haqqı veriləcəkdir.

Ey mömin! Bu ayə sənə müjdə verir ki, Allah ədalət sahibidir və heç bir yaxşılıq, hətta zərrə qədər belə olsa, itib-batmaz. Sənin etdiyin hər bir xeyir, hər bir gözəl söz, hər bir yaxşı əməl – hamısı o gün sənin qarşına çıxarılacaq və mükafatlandırılacaqdır. Eləcə də, hər bir pis əməl də unudulmayacaqdır. Bu, Allahın rəhmətinin və ədalətinin təcəllisidir. Odur ki, bu günü xatırla, ona hazırlaş və Allahın rizasını qazanmağa çalış. Çünki o gün, mülk və hökmranlıq yalnız Allaha məxsus olacaqdır və heç bir şəfaət, heç bir mal-dövlət, heç bir mövqe fayda verməyəcəkdir.