Yusuf surasi — Oyat 15

Kalimalarning ma'nolari:

• G‘oyabati-l-jubb: Qurug‘ chuqur quduqning qorong‘i tubi, ko‘zdan yashirin joyi.
• Ajma’u: qat’iy qaror qildilar, bir fikrga kelib, azm qildilar.
• Tunabbi’annahum: albatta, ularga xabar berasan, oshkor qilasan.
• La yash’urun: sezmaydilar, his qilmaydilar.

Tafsir:

Yoqub alayhissalom o‘g‘illarining iltimosiga ko‘ra, Yusufni ular bilan birga yubordi. Ular Yusufni olib ketib, ko‘zlardan uzoqlashgach, uni quduqqa tashlashga qat’iy qaror qildilar. Rejalarini amalga oshirib, uni qorong‘i quduq tubiga tashladilar. Aynan shu og‘ir va qayg‘uli holatda, Alloh taolo Yusufga ilhom orqali vahiy yubordi: "Sen ularga, ya’ni birodarlaringga, ularning senga qilgan bu ishlarini, ular seni tanimagan holatda, albatta, xabar berasan." Bu, Yusufning kelajakda ulug‘ mavqega ega bo‘lishi va birodarlari uning huzuriga kelib, muhtojlik holatida unga yuz tutishlari, u esa ularni tanib, ular esa uni tanimaydigan bir paytda, ularga bu qilmishlarini eslatishi haqidagi xushxabar edi. Bu vahiy Yusufning qalbini taskin berdi va unga sabr qilish, Allohning rejasiga ishonish quvvatini bag‘ishladi.

Foydalar:

1. Musibatda ham Alloh yordami yaqin: Yusuf alayhissalom eng qiyin damda, quduq tubida yolg‘iz qolganda, Alloh unga vahiy yuborib, qalbini mustahkamladi. Bu mo‘minga har qanday qiyinchilikda Allohning madadi kelishini va U hech qachon bandasini tashlab qo‘ymasligini o‘rgatadi.
2. Sabr va ishonchning ulug‘ligi: Yusufning quduqdagi sabri, keyinchalik uni Misr xazinasiga boshqaruvchi qilganidek, sabr qilgan kishini Alloh doim yuksak darajalarga olib chiqadi. Bu musulmonlarni qiyinchiliklarga sabr qilishga undaydi.
3. Yaxshilikning g‘alabasi: Zulm va hiyla-nayranglar qanchalik kuchli bo‘lmasin, Allohning rejasi doimo ustun keladi. Yusufning qissasi zolimlarning rejasi barbod bo‘lib, solih bandalarning oxiri go‘zal bo‘lishini ko‘rsatadi.
4. Ilohiy ilhom va vahiyning qudrati: Alloh o‘z bandalariga istagan paytda, istagan shaklda yordam beradi. Yusufga quduq tubida vahiy yuborilishi, Allohning qudrati hech qanday joy va zamon bilan cheklanmasligini bildiradi.
5. O‘zaro birodarlik va kechirimlilik: Garchi birodarlar Yusufga yomonlik qilgan bo‘lsalar ham, keyinchalik Yusuf ularni kechirdi. Bu musulmonlarga kechirimli bo‘lishni va qarindoshlik rishtalarini saqlashni o‘rgatadi.