سوره یوسف — آیه 60

معانی کلمات:

• کَیْل: پیمانه کردن، دادنِ غلّه و آذوقه به پیمانه.
• لا تَقْرَبُونِ: به من نزدیک نشوید و به شهر و دیار من نیایید.

تفسیر آیه:

یوسف علیه السلام پس از آنکه برادرانش را گرامی داشت و بارهایشان را پر کرد، به آنان فرمود: اگر برادر پدری خود را که نزد پدرتان گذاشتهاید و دربارهاش سخن گفتید، نزد من نیاورید، دیگر هیچ پیمانهای از طعام در نزد من برای شما نخواهد بود و شما را از آمدن به نزد من و دیارم منع خواهم کرد. این سخن، تهدیدی جدی و روشن بود تا آنان در بازگشت نزد پدر، برای آوردن بنیامین تلاش کنند و بدانند که بدون او، هیچ سودی از سفر به مصر نخواهند داشت. این بیان، نشاندهندهی حکمت یوسف در مدیریت شرایط و واداشتن برادران به پذیرش خواستهی او بود، بهگونهای که آنان خود به دنبال راهی برای آوردن برادر باشند.

فواید و پیامهای آیه:

• در روابط اجتماعی و اقتصادی، میتوان از ابزارهای مشروع برای رسیدن به اهداف نیک استفاده کرد؛ یوسف با این تهدید، زمینهی دیدار با برادر و تحقق ارادهی الهی را فراهم ساخت.
• وفای به عهد و پایبندی به وعدهها، از اصول مهم اخلاقی است؛ یوسف با این بیان، شرط خود را شفاف اعلام کرد تا تردیدی برای برادران باقی نماند.
• این آیه میآموزد که در برابر کسانی که به وعدههای خود عمل نمیکنند، میتوان با قاطعیت و روشنی، شرایط همکاری را مشخص کرد و از زیانهای احتمالی جلوگیری نمود.
• همچنین نشان میدهد که خداوند برای بندگانش راهگشایی میکند و از دل سختیها و تهدیدها، گشایش و آسایش پدید میآورد؛ چنانکه این ماجرا سرآغاز نعمتی بزرگ برای خاندان یعقوب شد.