سوره یوسف — آیه 69

معانی کلمات:

• آوَىٰ: پناه داد، در آغوش گرفت، نزدیک کرد.
• فَلَا تَبْتَئِسْ: اندوهگین مباش، غمگین مباش (از ریشه «بأس» به معنای سختی و اندوه).

تفسیر آیه:

هنگامی که برادران یوسف (علیهالسلام) همراه با برادر تنی او (بنیامین) برای دریافت آذوقه وارد مصر شدند و به حضور یوسف رسیدند، یوسف برادرش را در آغوش گرفت و به خود نزدیک کرد. سپس او را از راز خود آگاه ساخت و به صورت پنهانی به او فرمود: «من همان برادرت یوسف هستم؛ پس از آنچه برادران در گذشته با ما کردند، اندوهگین مباش و ناراحت نباش.» او به بنیامین سفارش کرد که این موضوع را از دیگر برادران پنهان نگه دارد، زیرا یوسف نقشهای در سر داشت تا برادر عزیزش را نزد خود نگه دارد و در عین حال پرده از کارهای ناشایست برادران بردارد. این دیدار، صحنهای از مهر و محبت الهی بود که پس از سالها جدایی و رنج، دو برادر را دوباره به هم رساند.

فواید و پیامهای آیه:

1. بخشش و گذشت: یوسف (علیهالسلام) با وجود آن همه آزار و اذیت که از برادران دیده بود، نه تنها کینهای به دل نداشت، بلکه با مهربانی و محبت، برادرش را در آغوش گرفت و او را دلداری داد. این درس بزرگی است برای مسلمانان که گذشت و بخشش، نشانه ایمان و اخلاق والاست.
2. پنهانکاری در کار خیر: یوسف برای رسیدن به هدفی نیک و جلوگیری از فتنه، راز خود را از برادران پنهان کرد. این میآموزد که گاهی برای حفظ مصلحت و جلوگیری از اختلاف، میتوان برخی کارهای خیر را به صورت پنهانی انجام داد.
3. امید به فرج الهی: این آیه یادآور آن است که خداوند پس از سختیها، گشایش قرار میدهد. یوسف سالها در زندان و غربت بود، اما در نهایت خداوند او را عزیز مصر کرد و برادرانش را به خاکساری در برابر او نشاند. این مژدهای است برای همه مؤمنان که صبر و توکل بر خدا، سرانجامی نیکو دارد.
4. اهمیت محبت و همدلی در خانواده: رفتار یوسف با برادرش نشان میدهد که پیوندهای خانوادگی و محبت میان برادران، حتی پس از جداییهای طولانی و رنجها، باید حفظ شود و این ارزشی است که اسلام بر آن تأکید فراوان دارد.