سوره ابراهیم — آیه 15

معانی کلمات:

• استفتحوا: درخواست پیروزی و یاری کردند (از خداوند متعال).
• خاب: ناامید شد، زیانکار شد، نابود گشت.
• جبّار: متکبری که مردم را به زور و قهر به سوی خواسته خود میکشاند.
• عنید: سرکش و لجوجی که با وجود روشن بودن حق، از پذیرش آن سرباز میزند.

تفسیر آیه:

پس از آنکه پیامبران الهی در برابر لجاجت و سرکشی قوم خود قرار گرفتند و از هر راهی برای هدایت آنان استفاده کردند اما نتیجه نگرفتند، دست به دامان پروردگار خود شدند و از او درخواست یاری و نصرت کردند و از خداوند خواستند که میان آنان و دشمنانشان داوری کند و حق را آشکار سازد. خداوند نیز دعای آنان را اجابت کرد و وعده پیروزی را به آنان داد. در این میان، هر متکبر گردنکشی که در برابر حق تسلیم نمیشد و با وجود روشن بودن حقیقت، آن را نمیپذیرفت و با عناد و لجاجت به مخالفت برمیخاست، به خسران و نابودی دچار شد و آرزوها و نقشههایش نقش بر آب گشت. این سنت الهی است که همیشه جاری است؛ هر که در برابر حق تکبر ورزد و از پذیرش آن سرباز زند، سرانجام شکستخورده و زیانکار خواهد بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. قدرت دعا و توسل به خدا: پیامبران نیز با وجود مقام والای خود، در سختیها به درگاه خداوند پناه میبردند و از او یاری میخواستند. این درس بزرگی برای ماست که در همه امور، به ویژه در برابر مشکلات و دشمنان، تنها به خدا تکیه کنیم و از او مدد بجوییم.
2. پیروزی نهایی حق: این آیه نوید میدهد که حق همیشه پیروز است و باطل هر چقدر هم قدرتمند و ظاهرنما باشد، سرانجام نابود خواهد شد. این مژدهای برای مومنان است که در برابر سختیها و ناملایمات صبر کنند و امید خود را از دست ندهند.
3. عاقبت تکبر و عناد: سرنوشت شوم متکبران و معاندان، عبرتی بزرگ برای بشریت است. کسانی که در برابر حق تسلیم نمیشوند و با لجاجت به مخالفت برمیخیزند، نه تنها در دنیا به خسران میرسند، بلکه در آخرت نیز عذاب دردناکی در انتظار آنان است.
4. امیدواری به عدالت الهی: خداوند هرگز ظالمان و ستمگران را بدون مجازات رها نمیکند. این آیه به مظلومان و مستضعفان امید میدهد که روزی فرا میرسد که خداوند انتقام آنان را از ستمگران خواهد گرفت و عدالت الهی برقرار خواهد شد.