Аль-Хиджр сүресі — Аят 24

1. Сөздердің мағынасы:

• الْمُسْتَقْدِمِينَ — бұрын өткендер, яғни бұрын жаратылып, бұрын дүниеден өткен адамдар.
• الْمُسْتَأْخِرِينَ — кейін келетіндер, яғни кейін жаратылып, кейін өмір сүретін адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта Өзінің шексіз білімін хабарлайды: Ол бұрын өткен адамдарды да, кейін келетін адамдарды да толық біледі. Яғни, Адам атадан бастап қиямет күніне дейін өмір сүрген, өмір сүріп жатқан және әлі өмірге келетін барлық адамдар Аллаһтың білімінде бар. Кім бұрын дүниеге келді, кім кейін келеді, кім бұрын өлді, кім кейін өледі — осының бәрі Аллаһқа белгілі, Одан ешнәрсе жасырын емес. Ол әрбір адамды істеген ісіне қарай сұрайды және лайықты жазасын немесе сыйын береді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһтың білімі шексіз екенін білу — Оған деген сенімді күшейтеді. Өткен де, келешек те, бәрі Оның құзырында.
• Адам баласы қанша ұзақ өмір сүрсе де, қанша кеш келсе де, Аллаһтың алдында есеп беретінін ұмытпауы керек. Бұл — жауапкершілікті сезінуге шақырады.
• Әр адамның өз уақыты бар: кім ерте, кім кеш келеді. Бұл — Аллаһтың дана жоспарының бір бөлігі. Сондықтан әркім өз өмірінде жақсылық жасауға асығуы тиіс.
• Бұл аят мұсылманды Аллаһтың әділдігіне сенуге жетелейді: ешкім назардан тыс қалмайды, әркім өз амалына қарай лайықты жауап алады.
• Аллаһтың білімінің кемелдігін түсіну адамды кішіпейілдікке, тәубеге және жақсы амалдарға ұмтылуға бағыттайды.