Hijr surasi — Oyat 37

Kalimalarning ma'nolari:

• MUNZARIN: Muddati kechiktirilganlar, o'limlari orqaga surilganlar.

Tafsir:

Alloh taolo Iblisning iltimosini eshitib, unga shunday dedi: "Sen muddati kechiktirilganlardansan". Ya'ni, sen o'liming va haloking ma'lum bir vaqtgacha kechiktirilgan kishilardansan. Bu muhlat esa qiyomatgacha emas, balki birinchi sur (neshta) chalingan kungacha, ya'ni barcha jonzotlar o'ladigan kungacha berilgan. Alloh uning bu iltimosini o'z hikmati bilan qabul qildi, lekin bu unga rahm-shafqat qilish uchun emas, balki uni o'z holiga tashlab qo'yish, insonlarni sinash va ikkala og'ir toifani (jin va ins) fitnaga solish uchun edi. Bu muhlat Iblis uchun la'nat va azobni yanada oshiruvchi sabab bo'ldi, chunki u bu vaqt ichida yanada ko'proq gunoh va isyon qiladi.

Oyatdan olinadigan foydalar:

• Alloh taoloning hukmi mutlaq va U O'z irodasini amalga oshiradi. U xohlagan kishiga muhlat beradi, xohlaganini esa darhol jazosini beradi.
• Allohning muhlat berishi Uning ojizligidan emas, balki bandalarini sinash va hikmatini amalga oshirish uchundir.
• Iblisning muhlat so'rashi va unga berilishi, insonning hayotda dushmaniga qarshi doimo hushyor bo'lishi lozimligini ko'rsatadi. Chunki shayton qiyomatgacha emas, balki belgilangan muddatgacha yashaydi va insonni yo'ldan ozdirishga harakat qiladi.
• Bu oyat mo'minlarga ogohlantirishdir: shaytonning hiylalaridan ehtiyot bo'lish va Allohga suyanib, Uning buyruqlariga amal qilish orqali shaytondan uzoqlashish kerak.
• Allohning hikmati shundaki, U shaytonga muhlat berib, insonlarning iymonini sinaydi. Kim Allohga sodiq qolsa, u ulug' ajrga erishadi.