سوره حجر — آيت 39

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• أَغْوَيْتَنِي: تو مون کي گمراهه ڪيو، يعني تو مون کي گمراهي ۾ ڇڏي ڏنو.
• لَأُزَيِّنَنَّ: آئون ضرور سينگاريندس، يعني سٺو ۽ سهڻو ڏيکاريندس.
• لَهُمْ: انهن لاءِ، يعني آدم جي اولاد لاءِ.
• فِي الْأَرْضِ: زمين ۾.
• لَأُغْوِيَنَّهُمْ: آئون ضرور انهن کي گمراهه ڪندس.
• أَجْمَعِينَ: سڀني کي، مڪمل طور تي.

2) آيت جي تفسير:

ابليس چيو: اي منهنجا رب! جيئن تون مون کي گمراهه ڪيو ۽ مون کي پنهنجي رحمت کان پري ڪيو، ته آئون به قسم کڻان ٿو ته زمين ۾ آدم جي اولاد لاءِ گناهن ۽ دنيا جي محبت کي سهڻو ۽ سٺو ڏيکاريندس، ۽ انهن سڀني کي سڌي رستي کان گمراهه ڪندس. آئون انهن کي هر طرح سان ڀلائيندس ۽ حق کان پري ڪندس، سواءِ انهن ٻانهن جي جن کي تون پاڻ هدايت ڏني ۽ جن تنهنجي عبادت کي خالص ڪيو.

هن آيت ۾ ابليس جي سرڪشي ۽ ضد جو اظهار آهي. هو پنهنجي گمراهي جو الزام الله تي لڳائي ٿو، حالانڪه هو پاڻ ئي پنهنجي اختيار سان گمراهه ٿيو. پوءِ هو قسم کڻي ٿو ته انسانن کي گمراهه ڪندو ۽ انهن لاءِ گناهن کي سهڻو ڏيکاريندو. هي ابليس جو انسانن سان دشمني جو اعلان آهي، جيڪو قيامت تائين جاري رهندو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله تعاليٰ اسان کي خبردار ڪري ٿو ته ابليس اسان جو کليل دشمن آهي، جيڪو اسان کي گمراهه ڪرڻ لاءِ قسم کڻي چڪو آهي. ان ڪري اسان کي هميشه هوشياري ۽ احتياط سان هلڻ گهرجي.
• دنيا جي زينت ۽ گناهن جي سهڻي ڏيکاري ابليس جي ڄار آهي. اسان کي ان ڄار ۾ ڦاسڻ کان بچڻ گهرجي ۽ صرف الله تي ڀروسو ڪرڻ گهرجي.
• الله جا مخلص ٻانهن لاءِ ابليس جو ڪو به زور نه هلي سگهندو. جيڪڏهن اسان الله سان سچي محبت ۽ اخلاص سان عبادت ڪنداسين، ته ابليس اسان کي نقصان نه پهچائي سگهندو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته پنهنجي ڪيل غلطين جو الزام ٻين تي نه لڳائجي، پر پنهنجي عمل جي ذميواري قبول ڪجي ۽ الله کان معافي گهريجي.
• قرآن مجيد ۾ الله تعاليٰ اسان کي ابليس جي حڪمت عملي کان آگاهه ڪري ٿو ته جيئن اسان ان کان بچي سگهون ۽ جنت جي راهه تي هلڻ ۾ ڪامياب ٿيون.