Hijr surasi — Oyat 44

Kalimalarning maʼnolari:

• Abvob – eshiklar, darvozalar.
• Juzʼ – ulush, qism, nasiba.
• Maqsum – taqsimlangan, boʻlingan, har biriga alohida ajratilgan.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo doʻzaxning yetti eshigi borligini va har bir eshikdan kiruvchilar uchun alohida ulush ajratilganini bayon qilmoqda. Bu yetti eshik doʻzaxning yetti qatlamiga mos keladi va ular bir-birining ustida joylashgan boʻlib, har biri pastdagisidan ham ogʻirroq va azobi ham shiddatliroqdir.

Iblis va uning izdoshlari — gunohkorlar, kofirlar va itoatsiz bandalar — amallariga yarasha shu yetti eshikdan biriga boʻlinib kiritiladilar. Har bir eshikdan kiruvchilarning soni va ulushi Alloh tomonidan oldindan belgilab qoʻyilgan boʻlib, ularning har biri qilgan gunohlariga mos darajada azoblanadilar. Yaʼni, kimning gunohi qanchalik ogʻir boʻlsa, u shunchalik chuqurroq va azobi ogʻirroq boʻlgan qatlamga tushadi.

Bu oyatda doʻzax azobining darajalari va har bir gunohkor uchun uning amaliga yarasha joy ajratilganligi haqida ogohlantirish mavjud. Alloh taolo adolatli boʻlib, hech kimga zulm qilmaydi, balki har kimga qilgan amaliga yarasha jazo beradi.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Doʻzax haqiqatdir va u yetti qatlamdan iborat boʻlib, har bir qatlamning azobi boshqasidan ogʻirroqdir. Bu esa gunohkorlarni ogohlantirib, ularni tavbaga chorlaydi.
2. Har bir inson qilgan amaliga yarasha jazolanadi. Bu Allohning adolatini koʻrsatadi — hech kimga zulm qilinmaydi, har kim oʻz qilmishiga yarasha mukofot yoki jazo oladi.
3. Iblisning izdoshlari boʻlishdan saqlanish kerak. Shaytonning yoʻlidan borish insonni doʻzaxga yetaklaydi, shuning uchun har bir musulmon shaytonning vasvasalaridan ehtiyot boʻlishi va unga ergashmasligi lozim.
4. Allohning rahmati va magʻfirati ulkan — gunohkor banda tavba qilib, toʻgʻri yoʻlga qaytsa, Alloh uning gunohlarini kechiradi va uni doʻzax azobidan saqlaydi. Shu bois bu oyat insonni gunohlardan yiroq boʻlishga va Allohning rahmatiga umid qilishga undaydi.
5. Har bir inson oʻz amallariga eʼtibor berishi va oxiratdagi hisob-kitobga tayyor boʻlishi kerak. Bu dunyoda qilingan har bir yaxshi yoki yomon amal oxiratda hisobga olinadi va unga yarasha mukofot yoki jazo beriladi.