سوره حجر — آیه 56

معانی کلمات:

• یَقْنَطُ: ناامید میشود، مأیوس میگردد.
• الضَّالُّونَ: گمراهان، کسانی که از راه حق منحرف شدهاند.

تفسیر آیه:

حضرت ابراهیم علیهالسلام در پاسخ فرشتگانی که بشارت فرزندی به او دادند و او از روی شگفتی پرسید: «آیا با وجود کهنسالی من، چنین بشارتی میدهید؟» فرمود: «چه کسی از رحمت پروردگارش ناامید میشود، مگر گمراهان؟» یعنی تنها کسانی از رحمت خدا مأیوس میشوند که از راه راست منحرف شدهاند و به قدرت و کرم پروردگار شناخت درستی ندارند. ابراهیم با این جمله، هم ایمان خود را به قدرت بیپایان خداوند ابراز کرد و هم نشان داد که ناامیدی از رحمت الهی، نشانه گمراهی و جهل است. او در حقیقت گفت: من از رحمت خدا ناامید نیستم، بلکه تعجب من از این جهت است که چگونه ممکن است این بشارت تحقق یابد، نه اینکه آن را محال بدانم. سپس از فرشتگان پرسید: «ای فرستادگان خدا، مأموریت مهم شما چیست؟»

فواید و پیامهای آیه:

• ناامیدی از رحمت خداوند یکی از گناهان بزرگ است و نشانه ضعف ایمان و انحراف از صراط مستقیم میباشد.
• مؤمن هرگز از لطف و کرم الهی مأیوس نمیشود، حتی در سختترین شرایط، زیرا خداوند بر همه چیز تواناست.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر بشارتهای الهی، باید با امیدواری و توکل بر خدا پاسخ دهیم و هرگز یأس و ناامیدی را به دل راه ندهیم.
• استبعاد (بعید دانستن) چیزی از قدرت خدا، با قنوط (ناامیدی) فرق دارد؛ مؤمن ممکن است وقوع چیزی را بعید بداند، اما هرگز از رحمت خدا مأیوس نمیشود.
• امید به رحمت الهی، از صفات برجسته انبیا و اولیای خداست و مایه آرامش دل و استواری در برابر مشکلات زندگی است.