Hicr surəsi — Ayə 56

Kəlmələrin mənaları:

• Yəqnət (يَقْنَطُ) — ümidini kəsmək, rəhmətdən naümid olmaq, bədbinliyə qapılmaq.
• Əd-Dallun (الضَّالُّونَ) — haqq yoldan azanlar, səhv edənlər, doğru yolu itirənlər.

Təfsir:

İbrahim (əleyhis-salam) mələklərin müjdəsini eşitdikdə, onların gətirdiyi xəbərə heyran qalaraq dedi: "Rəbbimin rəhmətindən kim ümidini kəsə bilər?!" Yəni, Allahın mərhəmətindən naümid olmaq, Onun lütfündən və bəxşişindən ümidini üzmək yalnız haqq yoldan azanların, doğru yolu itirənlərin işidir. Çünki Allahın qüdrəti hər şeyə çatandır və Onun rəhməti genişdir. İbrahim (əleyhis-salam) bu sözləri ilə həm mələklərin müjdəsini təsdiqləyir, həm də Allahın rəhmətindən ümid kəsməyin böyük günah olduğunu bildirir.

Bu ayədə bizə gözəl bir dərs vardır: Mömin heç vaxt Allahın rəhmətindən ümidini kəsməməlidir. Nə qədər çətin vəziyyətdə olsa da, nə qədər günah işləsə də, Allahın rəhmətinin genişliyindən naümid olmamalıdır. Çünki Allah-təala Öz qulunun tövbəsini qəbul edər, onun duasına cavab verər və onu çətinlikdən qurtarar. Ümidsizlik isə şeytanın tələsidir və insanı Allaha yaxınlaşmaqdan uzaqlaşdırır.

Ey qardaşım, ey bacım! Sən nə qədər günah işləmisən, nə qədər səhv etmisən — fərq etməz. Allahın rəhmət qapısı həmişə açıqdır. Peyğəmbərimiz (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurmuşdur: "Allah-təala buyurur: 'Ey Adəm oğlu! Sən Mənə dua edib ümid bəslədikcə, sənin günahlarını bağışlayaram və heç nəyə əhəmiyyət vermərəm. Ey Adəm oğlu! Günahların göyün buludları qədər olsa belə, Məndən bağışlanma diləsən, səni bağışlayaram. Ey Adəm oğlu! Sən yer üzünü dolduracaq qədər günah işləsən də, Mənə heç bir şərik qoşmadan gəlsən, sənə yer üzü qədər bağışlanma gətirərəm.'" (Tirmizi)

Buna görə də, heç vaxt Allahın rəhmətindən ümidini kəsmə. Çünki ümidsizlik yalnız haqq yoldan azanlara xasdır. Sən isə Allahın rəhmətinə ən layiqli olansan — çünki sən Ona iman gətirmisən və Onun yolundasan. Allahın rəhməti hər şeyi əhatə etmişdir və O, tövbə edən qullarını çox sevir.