حجر سۈرىسى — ئايەت 72

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• لَعَمْرُكَ: سېنىڭ ھاياتىڭ بىلەن قەسەم قىلىش، يەنى «سېنىڭ ھاياتىڭ ھەقىقەتەن» دېگەن مەنىدە.
• سَكْرَتِهِمْ: ئۇلارنىڭ مەستلىكى، يەنى شەھۋەت ۋە گۇناھقا بېرىلىپ كەتكەنلىكىدىن كېلىپ چىققان سەرخۇشلۇق ھالىتى.
• يَعْمَهُونَ: ئۇلار تەرەددۇت ۋە ھەيرانلىق ئىچىدە ئىزدىنىپ، توغرا يولنى تاپالماي قالايلايدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەم قىلىپ، ئۇنىڭ شەرىپىنى ئۇلۇغلىدى. بۇ قەسەم ئاللاھنىڭ ئۆزى قىلغان بولۇپ، پەقەت ئاللاھلا ئۆزى خالىغان نەرسە بىلەن قەسەم قىلالايدۇ. ئاللاھ باشقا ھېچبىر ئادەمنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەم قىلمىغان، چۈنكى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ئەڭ ئەزىز ۋە ئەڭ شەرىپلىك مەخلۇقتۇر.

ئاندىن ئاللاھ لۇت قەۋمىنىڭ ھالىتىنى بايان قىلىپ: ئۇلار شەھۋەت ۋە گۇناھقا شۇنچە بېرىلىپ كەتكەنكى، مەستلىك ۋە سەرخۇشلۇق ئىچىدە قالغان، ھەقىقەتنى كۆرەلمەي، توغرا يولنى تاپالماي، تەرەددۇت ۋە ھەيرانلىق ئىچىدە ئىزدىنىپ يۈرۈشتى. ئۇلارنىڭ بۇ ھالىتى ئۇلارنى ئازاب-ئوقۇبەتكە تارتىدىغان سەۋەب بولدى. ئۇلار پەقەت ئۆز نەپسىي خاھىشىغا ئەگىشىپ، پەيغەمبەرنىڭ دەۋىتىگە قۇلاق سالمىدى، شۇڭا ئۇلارغا قاتتىق ئازاب كەلدى.

بۇ ئايەتتىن ئىبرەت ئېلىش لازىم: ئىنسان شەھۋەت ۋە گۇناھقا بېرىلىپ كەتسە، ئەقلىنى يوقىتىپ، ھەقىقەتنى كۆرەلمەيدىغان ھالغا كېلىپ قالىدۇ. ئاللاھ تائالا بىزنى بۇنداق ھالەتتىن ساقلىسۇن، ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم قەدەم قويۇشىمىزنى نەسىپ قىلسۇن. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەم قىلىشى ئۇنىڭ ئاللاھ ھۇزۇرىدىكى ئۇلۇغ مەرتىۋىسىنى كۆرسىتىدۇ. بىز مۇسۇلمان بولۇش شەرىپىگە ئېرىشكەنلىكىمىزدىن شۈكرى قىلىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ سۈننىتىگە ئەمەل قىلىپ، گۇناھ ۋە شەھۋەتتىن يىراق بولۇشىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى توغرا يولدا مۇستەھكەم قىلسۇن ۋە قۇرئان كەرىمنىڭ ھىدايىتىدىن بەھرىمەن قىلسۇن.