سوره حجر — آيت 81

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• آتَيْنَاهُمْ: اسان کين عطا ڪيون.
• آيَاتِنَا: اسان جون نشانيون ۽ دليلَ.
• مُعْرِضِينَ: منهن موڙيندڙ، بي پرواهه ٿيندڙ، ڌيان نه ڏيندڙ.

2) تفسير:

هي آيت قوم صالح عليه السلام بابت آهي. الله تعاليٰ انهن کي پنهنجون واضح ۽ روشن نشانيون عطا ڪيون، جن مان سڀ کان وڏي نشاني اها اونٽ هئي، جيڪا پٿر مان نڪتي ۽ صالح عليه السلام جي نبوت جي سچائي تي زبردست دليل هئي. ان کان علاوه ٻيون به ڪيتريون ئي حجتون ۽ دليلَ انهن کي مليا، جن سان صالح عليه السلام جي پيغام جي سچائي ثابت ٿي. پر انهن ماڻهن انهن سڀني نشانين کي ڏسي ۽ سمجهي به انهن تي غور نه ڪيو، نه ئي انهن مان عبرت حاصل ڪيائون، ۽ نه ئي انهن جي طرف ڪو ڌيان ڏنائون. اهي انهن نشانين کان منهن موڙي، بي پرواهه ٿي ويا ۽ انڪار جي راهه تي هلندا رهيا. يعني اهڙيون واضح ۽ کليل دليلون ملڻ باوجود به اهي ايمان نه آڻيائون ۽ حق کي قبول نه ڪيائون.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي امت کي ٻڌائي ٿو ته اڳين قومن کي به نشانيون مليون هيون، پر انڪار ڪرڻ سان اهي تباهه ٿي ويون. ان مان اسان کي عبرت حاصل ڪرڻ گهرجي.
• قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل تاريخي واقعا رڳو ڪهاڻيون نه آهن، پر اهي اسان لاءِ نصيحت ۽ سبق جو ذخيرو آهن.
• الله جون نشانيون ۽ دليلَ هر دور ۾ موجود آهن؛ عقل ۽ دل سان غور ڪرڻ سان انسان حق تائين پهچي سگهي ٿو.
• اعراض ۽ بي پرواهي انسان کي تباهيءَ ڏانهن وٺي وڃي ٿي، جڏهن ته غور ۽ تدبر انسان کي نجات ۽ ڪاميابيءَ ڏانهن وٺي وڃي ٿو.
• اسان کي گهرجي ته قرآن جون آيتون ۽ الله جون نشانيون ڏسي، ٻڌي ۽ سمجهي انهن تي عمل ڪريون، نه ڪي انهن کان منهن موڙيون.