سوره نحل — آيت 40

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• إِنَّمَا قَوْلُنَا: اسان جو چوڻ ته رڳو اهو ئي آهي.
• لِشَيْءٍ: ڪنهن به شيءِ لاءِ.
• إِذَا أَرَدْنَاهُ: جڏهن اسان ان جو ارادو ڪريون ٿا.
• أَن نَّقُولَ لَهُ: ته اسان ان کي چئون ٿا.
• كُن: ٿيءُ (هجڻ ۾ اچ).
• فَيَكُونُ: پوءِ اهو ٿي پوي ٿو (وجود ۾ اچي وڃي ٿو).

2) تفسير:

اللّٰه تعاليٰ پنهنجي قدرت ۽ طاقت بيان ڪندي فرمايو ته اسان جي لاءِ ڪنهن به ڪم جو ڪرڻ ڏکيو ناهي. جڏهن اسان ڪنهن شيءِ کي پيدا ڪرڻ يا وجود ۾ آڻڻ جو ارادو ڪريون ٿا، ته اسان کي رڳو ايترو چوڻو پوي ٿو ته ”ٿيءُ“، ۽ اهو فوراً ٿي پوي ٿو. ڪا به رڪاوٽ، ڪا به دير ۽ ڪا به محنت ان ۾ ناهي ايندي. اهڙي طرح مردن کي ٻيهر زندهه ڪرڻ ۽ قيامت جي ڏينهن حساب ڪتاب لاءِ ٻيهر اٿارڻ به اسان لاءِ بلڪل آسان آهي. جيئن اسان هڪ لفظ چوڻ سان ئي شيءِ کي وجود بخشي سگهون ٿا، تيئن ئي اسان جي لاءِ بعث ۽ نشور به ڪنهن به مشڪل کان خالي آهي. اسان جي قدرت جي اڳيان ڪا به شيءِ وڏي يا ڏکي ناهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• اللّٰه جي قدرت تي يقين: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اللّٰه تعاليٰ جي قدرت لامحدود آهي. جنهن شيءِ کي اسان ناممڪن سمجهون ٿا، اهو اللّٰه جي لاءِ هڪ لفظ ”ڪُن“ چوڻ کان وڌيڪ ڪجهه ناهي.
• آخرت تي ايمان مضبوط ٿئي ٿو: جيڪڏهن اللّٰه هڪ شيءِ کي ”ٿيءُ“ چوڻ سان پيدا ڪري سگهي ٿو، ته پوءِ مردن کي ٻيهر زندهه ڪرڻ ڪهڙي وڏي ڳالهه آهي؟ هي آيت اسان جي دلين ۾ آخرت ۽ قيامت جو يقين وڌائي ٿي.
• اللّٰه جي اڳيان عاجزي: انسان کي گهرجي ته هو پنهنجي بيوسي ۽ اللّٰه جي قدرت کي سمجهي. اسان ڪنهن به شيءِ کي پيدا ڪرڻ تي قادر ناهيون، پر اللّٰه رڳو هڪ حڪم سان هر شيءِ پيدا ڪري ٿو.
• دعا ۾ اميد: جڏهن انسان اهو سمجهي ته اللّٰه جي لاءِ هر ڳالهه آسان آهي، ته هو مشڪلاتن ۾ به اللّٰه کان مدد گهرڻ ۾ اميد رکي ٿو ۽ ڪڏهن به مايوس نٿو ٿئي.
• اسلام جي سچائي جو ثبوت: قرآن مجيد ۾ اهڙيون آيتون اسان کي ٻڌائين ٿيون ته اسلام جو رب ۽ قرآن جو خالق اهڙو قادر مطلق آهي، جنهن جي اڳيان ڪجهه به ناممڪن ناهي. اهو ئي سبب آهي جو انسان کي گهرجي ته هو قرآن جي هدايت تي عمل ڪري ۽ ان جي تعليمات کي پنهنجي زندگيءَ ۾ لاڳو ڪري.