سوره نحل — آیه 67

معانی کلمات:

• سَكَرًا: به معنای شراب مستکننده و چیزی که عقل را زایل میکند (خمر).
• رِزْقًا حَسَنًا: روزی پاکیزه و نیکو، مانند خرما، انگور، کشمش و سرکه.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیهی شریفه، بخشی از نعمتهای بزرگ خود را بر بندگان یادآور میشود و میفرماید: از میوههای درختان خرما و انگور، شما دو نوع بهره برمیدارید: یکی نوشیدنی مستکننده (شراب) که پیش از تحریم، از آن استفاده میکردید و عقل را از بین میبرد و زیانآور بود؛ و دیگری روزی پاکیزه و حلال مانند رطب و خرما، انگور تازه و کشمش و سرکه که برای شما سودمند و گواراست. این آیه پیش از نزول حکم تحریم خمر نازل شده است و بعدها با آیهی «فَاجْتَنِبُوهُ» در سورهی مائده (آیه ۹۰) حکم حرمت شراب بهطور قطعی صادر گردید. در این آفرینش شگفتانگیز و این نعمتهای گوناگون که از یک درخت و یک میوه حاصل میشود، نشانهی روشنی بر قدرت و حکمت خداوند برای کسانی است که خرد خود را به کار میگیرند و در آیات الهی تدبر میکنند و عبرت میگیرند.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای الهی وسیلهای برای شناخت خداوند و شکرگزاری از او هستند؛ هر میوهای که به دست ما میرسد، نشانهای از لطف و قدرت بیپایان اوست.
• عقل، بزرگترین سرمایهی انسان است و هر چیزی که به آن آسیب برساند (مانند مسکرات) در اسلام حرام شده تا انسان کرامت و شعور خود را حفظ کند.
• خداوند همیشه راه حلال و پاکیزه را در کنار هر نعمتی قرار داده است؛ پس انسان باید از روزی حلال بهره ببرد و از حرام و زیانآور دوری کند.
• تدبر در طبیعت و آفرینش، انسان را به ایمان و یقین میرساند و او را به تفکر در عظمت خالق دعوت میکند.