سوره اسراء — آيت 100

1) ڪلمات جي معنيٰ:

• خَزَائِنَ: خزانا، ذخيرا، اهي هنڌ جتي شيون محفوظ رکيون وينديون آهن.
• رَحْمَةِ رَبِّي: منهنجي رب جي رحمت، يعني رزق ۽ ٻاجھ.
• لَّأَمْسَكْتُمْ: ضرور روڪي رکيو هئا، يعني خرچ نه ڪيو هئا.
• خَشْيَةَ الْإِنفَاقِ: خرچ ٿي پوڻ جي ڊپ کان، يعني اهو خوف ته مال خرچ ٿي ويندو ۽ ختم ٿي ويندو.
• قَتُورًا: انتهائي بخيل، تنگ دل وارو، جيڪو خرچ ڪرڻ ۾ هٿ روڪي رکي.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! توهان انهن مشرڪن کي چئو ته جيڪڏهن توهان وٽ منهنجي رب جي رحمت جا خزانا هجن، جيڪي نه ختم ٿين ۽ نه کٽن، ته به توهان انهن مان ٻين کي ڏيڻ کان ضرور روڪي رکيو ها، رڳو ان ڊپ کان ته متان خرچ ٿيڻ سان اهي ختم ٿي وڃن ۽ توهان پاڻ محتاج ۽ مفلس ٿي پئو. ۽ انسان جي فطرت ۾ ئي بخالت ۽ تنگ دلي آهي، سو اها ئي سبب آهي جو هو الله جي رستي ۾ خرچ ڪرڻ کان پاسو ڪري ٿو. البت جيڪو مومن هجي، جنهن کي الله ايمان جي نعمت سان نوازيو هجي، سو الله جي ثواب جي اميد تي دل کولي خرچ ڪري ٿو ۽ بخالت کان بچي وڃي ٿو.

3) آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله جي رحمت ۽ رزق جا خزانا بيشمار ۽ لامحدود آهن، اهي ڪڏهن به ختم نه ٿيندا آهن، تنهنڪري انسان کي گهرجي ته الله جي رستي ۾ دل کولي خرچ ڪري ۽ غريبن ۽ ضرورتمندن جي مدد ڪري.
• بخالت ۽ تنگ دلي انسان جي فطري ڪمزوري آهي، پر ايمان ۽ الله تي ڀروسو انسان کي ان ڪمزوريءَ تان مٿي کڻي ٿو ۽ کيس سخي بڻائي ٿو.
• الله جي رستي ۾ خرچ ڪرڻ سان مال گهٽ نه ٿو ٿئي، بلڪه الله ان جي برڪت ۾ اضافو ڪري ٿو ۽ آخرت ۾ ان جو بهترين بدلو عطا ڪري ٿو.
• اهو سبق آهي ته اسان کي پنهنجي مال ۽ دولت کي الله جي امانت سمجهڻ گهرجي ۽ ان کي ضرورتمندن تي خرچ ڪرڻ ۾ نه رڳو ڪنجوسي نه ڪرڻ گهرجي، بلڪه خوشيءَ سان ۽ ثواب جي اميد تي خرچ ڪرڻ گهرجي.
• اسلام اهڙو دين آهي جيڪو انسان کي سخي، مهربان ۽ ٻين جي مدد ڪرڻ وارو بڻائي ٿو، ۽ اهو ئي رستو آهي جيڪو دنيا ۽ آخرت ۾ ڪاميابي ۽ سڪون ڏئي ٿو.