Аль-Исра сүресі — Аят 42

1. Сөздердің мағынасы:

• آلِهَةٌ — тәңірлер, құдайлар; яғни Аллаһтан басқа ғибадат етілетін нәрселер.
• ذِي الْعَرْشِ — Ұлы Аршының иесі, яғни Аллаһ Тағала.
• لَّابْتَغَوْا — олар іздестірер еді, жол іздер еді.
• سَبِيلًا — жол, амал, мүмкіндік.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) бұйырады: мүшріктерге айт, егер Аллаһпен бірге олар айтып жүргендей басқа да тәңірлер болса, онда сол ойдан шығарылған тәңірлер Аршының иесімен билік үшін таласып, Оны жеңуге және билігін тартып алуға жол іздестірер еді. Өйткені дүниедегі патшалар бір-бірімен осылай істейді: біреуі екіншісінің билігіне қол сұғып, онымен күресіп, өз үстемдігін орнатуға тырысады. Ал егер Аллаһпен бірге басқа тәңірлер болғанда, олар да осылай істеп, Онымен таласар еді. Бірақ Аршының иесінің билігіне ешкім қол сұға алмайды, Оның патшалығына ешкім серік бола алмайды. Демек, Одан басқа тәңір жоқ екені осылайша анық дәлелденеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят Аллаһтың жалғыздығын, Оның билігіне ешкім серік бола алмайтынын ақылға салып ойлануға шақырады. Егер адам ақылын іске қосып, терең ойланса, Аллаһтан басқа тәңір жоқ екенін ұғады.
• Ислам діні адамды ақылмен ойлауға, дәлелге сүйенуге баулиды. Бұл аятта Аллаһ Тағала мүшріктердің өз сөздерінің негізсіз екенін ақылға қонымды жолмен жеткізеді.
• Аллаһтың Ұлы Аршының иесі екенін білу — Оның ұлылығын, құдіретін мойындау. Бұл бізді Оған шын жүректен құлшылық етуге, тек Одан ғана көмек сұрауға жетелейді.
• Аят бізге Аллаһтың билігі мен патшалығының шексіз екенін, Оған ешкім тең келмейтінін ұғындырады. Сондықтан әрбір адам тек Аллаһқа ғана сыйынып, Оның жалғыздығына сенуі керек.
• Бұл аят мүшріктердің сенімінің негізсіз екенін көрсетіп, шынайы сенімге — таухидке шақырады. Таухид — Исламның негізі, ол адамды адасушылықтан құтқарып, тура жолға бастайды.