Сураи Аль-Исра — Оят 42

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• «آلِهَةٌ»: ҷамъи «илоҳ» аст, яъне маъбудҳо, худоёни дурӯғин.
• «ذِي الْعَرْشِ»: Соҳиби Арш, яъне Аллоҳи Таъоло, ки Арши азим аз они Ӯст.
• «لَابْتَغَوْا»: ҳатман ҷустуҷӯ мекарданд ва роҳ меҷустанд.
• «سَبِيلًا»: роҳ, васила, тариқ.

1. Тафсири оят:

Аллоҳи Таъоло ба Паёмбари худ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармон медиҳад, ки ба мушрикон бигӯяд: Агар ҳамроҳи Аллоҳ маъбудҳои дигаре мебуданд, чунон ки онҳо ба дурӯғ мегӯянд, пас он маъбудҳои пиндорӣ ҳатман ба сӯи Соҳиби Арш — Аллоҳи Таъоло — роҳе меҷустанд, то бар Ӯ ғолиб оянд ва дар подшоҳии Ӯ бо Ӯ баҳс ва рақобат кунанд; мисли подшоҳони дунё, ки баъзеашон бо баъзеи дигар чунин мекунанд. Ин далели равшани бебунёдии ширк аст: агар чандин худо вуҷуд дошт, ҳар яке мехост бар дигаре бартарӣ ёбад ва дар ҳукмронӣ танҳо бошад, ва ин боиси харобӣ ва ноустувории олам мешуд. Пас, азбаски осмонҳо ва замин бо низоми комил ва устувор идора мешаванд, маълум мегардад, ки танҳо як Илоҳи Ҳақ вуҷуд дорад ва Ӯ шарике надорад.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят бармеоянд ва мардумро ба Ислом ва Қуръон меҳрубон мекунанд:

• Ин оят ақли инсонро ба андеша водор мекунад ва бо далели соддаву фаҳмо нишон медиҳад, ки Аллоҳ танҳо ва бешарик аст.
• Қуръон бо усули мулоҳиза ва мантиқ даъват мекунад, на бо зӯроварӣ; ин ҷаззобияти онро зиёд мекунад.
• Ягонагии Аллоҳ (тавҳид) пояи оромиш ва адолат дар ҷаҳон аст; чанд худоӣ боиси ҷангу бесарусомонӣ мешуд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ҳақиқатро бо далелҳои равшан бифаҳмем ва аз пайравии кӯрона аз гуфтаҳои беасос дурӣ ҷӯем.
• Қуръон китобест, ки ба ҳар инсон — бо ҳар сатҳи дониш — роҳи равшани шинохти Парвардигорро нишон медиҳад ва дилҳоро ба сӯи имон ҷалб мекунад.