Аль-Кахф сүресі — Аят 26

1. Сөздердің мағынасы:

• لَبِثُوا — олар қалды, тұрды (үңгірде қанша уақыт болғандықтары туралы).
• غَيْبُ — ғайып, яғни көзге көрінбейтін, жасырын нәрселер.
• أَبْصِرْ بِهِ وَأَسْمِعْ — Оның (Аллаһтың) көруі мен естуі қандай кемелді! Бұл Аллаһтың көруі мен естуінің шексіздігін, бәрін қамтитынын білдіретін мадақтау түрі.
• وَلِيٍّ — қамқоршы, ие, істерін басқарып қорғайтын жақын.
• يُشْرِكُ — серік қосады, ортақ етеді.

1. Аяттың тәпсірі:

Айт, уа Мұхаммед (с.а.с.): «Олардың үңгірде қанша уақыт болғандықтарын Аллаһ жақсы біледі». Бұл жерде Аллаһ Тағала өзінің ғайыпты толық білетінін білдіріп, үңгір иелерінің қанша жыл жатқандығы туралы нақты мәліметті Өзінің хабарына сүйену керектігін көрсетеді. Өйткені аспандар мен жердегі көзге көрінбейтін, жасырын барлық нәрселердің ғайыбы тек Аллаһқа тән. Ол өз білімімен де, жаратуымен де бүкіл әлемді жалғыз Өзі қамтиды.

Аллаһтың көруі мен естуі қандай кемелді! Ол ең кішкентай нәрсені де көреді, ең байқалмайтын дыбысты да естиді. Ешбір нәрсе Оның көруі мен естуінен тыс қалмайды. Аспандар мен жердегі барлық жаратылыстың Аллаһтан басқа олардың істерін басқаратын, қорғайтын қамқоршысы жоқ. Ол Өзінің билігінде, үкімінде, шариғатында ешкімді серік етпейді — билік пен үкім жалғыз Өзіне ғана тән.

Бұл аят үңгір иелерінің қанша уақыт жатқандығы туралы адамдар арасындағы келіспеушілікке жауап ретінде түскен. Аллаһ олардың үңгірде үш жүз жыл тоғыз жыл қосып жатқандықтарын хабарлады. Ай санауы мен күн санауы арасындағы айырмашылық әр жүз жылда үш жыл болғандықтан, үш жүз жылға тоғыз жыл қосылады. Сондықтан нақты білім тек Аллаһқа ғана тиесілі, Ол хабар бергеннен кейін ешкімнің басқа пікір айтуға құқығы жоқ.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың білімі шексіз: Аспандар мен жердегі барлық ғайыпты тек Аллаһ біледі. Бұл бізді тек Оған сенуге, Одан көмек сұрауға жетелейді.
• Аллаһтың көруі мен естуі кемелді: Ол біздің әрбір ісімізді көреді, әрбір сөзімізді естиді. Бұл бізді жақсылыққа ұмтылып, жамандықтан сақтануға шақырады.
• Аллаһтан басқа қамқоршы жоқ: Барлық істерімізді басқаратын, қорғайтын жалғыз Аллаһ. Сондықтан жүрегімізді тек Оған байлап, Оған тәуекел етуіміз керек.
• Аллаһ үкімінде серігі жоқ: Билік, үкім, шариғат жалғыз Аллаһқа тән. Бұл бізді Оның әмірлеріне бойсұнып, тыйғандарынан тыйылуға шақырады.
• Құран — шынайы білім көзі: Адамдар арасындағы келіспеушіліктерге нақты жауап тек Құранда. Бұл бізді Құранға бет бұрып, оны оқып, үйренуге ынталандырады.
• Ислам — ақиқат діні: Бұл аят Аллаһтың жалғыздығын, Оның білімінің, көруінің, естуінің және билігінің кемелдігін айқындап, исламның ақиқат екендігін көрсетеді.