Kəhf surəsi — Ayə 90

Kəlmələrin mənaları:

• Mətliəş-şəms – Günəşin doğduğu yer, məşriq tərəfi.
• Sitr – Pərdə, örtük, qoruyucu vasitə.

Təfsir:

Zülqərneyn qərbə doğru səyahətini başa vurduqdan sonra şərqə, günəşin doğduğu istiqamətə yönəldi. O, günəşin doğduğu yerə çatdıqda gördü ki, günəş elə bir qövmün üzərində doğur ki, onlar üçün günəşdən qorunacaq heç bir bina, ev və ya ağac kölgəsi yaratmamışıq. Onların yaşadığı torpaq quruluşu elə idi ki, nə bina tikməyə imkan verir, nə də ağac əkməyə. Günəş doğanda onlar yer altındakı sığınacaqlara (səroblara) girir, günəş yüksələndə isə oradan çıxıb gündəlik işləri ilə məşğul olurdular.

Bu mənzərə Allahın qüdrətinin və yaradılışdakı müxtəlifliyin böyük bir nişanəsidir. Bəzi yerlərdə insanlar günəşin istisindən qorunmaq üçün evlərə, ağaclara malikdirlər, bəzi yerlərdə isə insanlar heç bir qoruyucu vasitəyə malik olmadan, ancaq Allahın onlara bəxş etdiyi təbii sığınacaqlarla yaşayırlar. Bu, insana öz acizliyini və hər şeyin Allahın nəzarəti altında olduğunu xatırladır.

Ey insan! Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın yaratdığı səma və yer üzündə saysız-hesabsız ibrətlər vardır. İnsan harada yaşasa da, hansı şəraitdə olsa da, Allahın qüdrəti hər yeri əhatə edir. Bəzən insan özünü güclü və müstəqil hiss edir, amma unudur ki, onu günəşin istisindən, soyuqdan və min bir təhlükədən qoruyan məhz Allahdır. Bu səbəbdən də biz hər an Allaha şükür etməli, Onun bizə verdiyi nemətləri düşünməliyik. Zülqərneynin bu səyahəti də göstərir ki, insan yer üzündə gəzib dolaşmalı, Allahın yaradılışındakı heyrətamiz mənzərələri seyr edib ibrət almalıdır. Çünki bu mənzərələr insanı Allaha yaxınlaşdırır, Onun əzəməti qarşısında təvazökar olmağa vadar edir.