Kahf surasi — Oyat 90

Kalimalarning ma'nolari:

• Matli' ash-shams: Quyosh chiqadigan joy, sharq tomon.
• Sitr: To'siq, pana, himoya qiladigan narsa (bino, daraxt va hokazo).

Tafsir:

Zulqarnayn g'arb tomonda quyosh botadigan joyga yetib borgach, endi sharq tomonga qarab yo'l oldi. U quyosh chiqadigan joyga yetib borgach, u yerdagi bir qavmni ko'rdiki, ularning holati juda g'alati edi. Quyosh ularning ustiga to'g'ridan-to'g'ri chiqar, lekin ular uchun undan saqlanadigan hech qanday bino, devor yoki daraxt soyasi yo'q edi. Ular quyoshdan pana bo'ladigan hech narsaga ega emasdilar. Bu ularning yashash joylari ochiq, tekis va quruq yer ekanligini, u yerda bino qurish yoki daraxt o'stirish imkoni yo'qligini bildirardi. Shuning uchun ular quyosh chiqqanda uning issiqligidan azob chekar, quyosh botganda esa yengil nafas olardilar. Bu holat ularning sabr-qanoatini va Allohning ularni o'zi xohlagan holatda yaratish qudratini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Alloh taolo bandalarini turli xil sharoitlarda yaratganini va har bir qavmning ahvoli Uning hikmati bilan belgilanishini anglaymiz. Bu esa Allohning qudrati va hikmatiga bo'lgan ishonchimizni mustahkamlaydi.
2. Inson o'zi yashayotgan sharoitga shukr qilishni o'rganadi. Chunki ba'zi qavmlar hatto quyoshdan pana bo'ladigan oddiy boshpanaga ham ega emaslar.
3. Zulqarnayn kabi buyuk hukmdor ham yer yuzini kezib, turli xalqlarning ahvolini o'rganishi — bizga ilm olish, dunyoni kuzatish va boshqa insonlarning hayotidan saboq olish muhimligini o'rgatadi.
4. Bu voqea bizga Islomning insoniy qadriyatlarga bo'lgan e'tiborini ko'rsatadi — har bir insonning hayot sharoiti, og'ir yoki yengil bo'lishidan qat'i nazar, ularga rahm-shafqat bilan qarash va ularning ehtiyojlarini tushunishga undaydi.