سوره کہف — آيت 90

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• مَطْلِعَ الشَّمْسِ: سج اُڀرڻ جي جاءِ، يعني اوڀر طرف.
• سِتْرًا: پردو، اوٽ، ڍڪ، اهڙي شيءِ جيڪا بچاءُ ڪري.

2) تفسير:

پوءِ ذوالقرنين پنهنجي سفر دوران اڳتي هليو، ايستائين جو اوڀر طرف پهتو، جتي سج اُڀرندو آهي. اتي هن ڏٺو ته سج اهڙن ماڻهن تي اُڀري رهيو آهي، جن لاءِ اسان سج کان بچاءُ جو ڪو به پردو نه ٺاهيو آهي. يعني نه انهن وٽ اهڙا گهر آهن جيڪي انهن کي سج جي گرمي ۽ تپش کان بچائين، ۽ نه وري اهڙا وڻ آهن جيڪي انهن کي پاڇو ڏين. اهي ماڻهو اهڙيءَ زمين تي رهندا هئا جتي عمارتون ٺاهڻ ممڪن نه هيون ۽ نه وري وڻ پوکي سگهبا هئا. اهي ماڻهو سج اُڀرڻ وقت زمين ۾ ٺاهيل سُرنگن ۾ لڪي ويندا هئا ۽ جڏهن سج مٿي چڙهي ويندو هو ته ٻاهر نڪري ايندا هئا.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ جي قدرت ۽ حڪمت جي نشاني آهي ته هن دنيا ۾ مختلف قسمن جا ماڻهو ۽ مختلف موسمن وارا علائقا پيدا ڪيا آهن.
• ذوالقرنين جي سفر جي بيان مان معلوم ٿئي ٿو ته الله پنهنجي نيڪ بندن کي دنيا جي مختلف حصن تي اختيار ۽ علم عطا ڪري ٿو.
• ان ۾ عبرت آهي ته انسان کي گهرجي ته هو پنهنجي زندگيءَ ۾ الله جي قدرت تي غور ڪري ۽ ان جي نعمتن جو شڪر ادا ڪري.
• قرآن مجيد ۾ دنيا جي مختلف قومن ۽ علائقن جو ذڪر اسان کي سيکاريندو آهي ته الله جي زمين وسيع آهي ۽ هن جا مخلوقات گوناگون آهن، جنهن تي غور ڪرڻ سان ايمان ۾ اضافو ٿئي ٿو.
• اهي ماڻهو جيڪي سج جي تپش کان بچاءُ لاءِ سُرنگن ۾ لڪندا هئا، ان مان معلوم ٿئي ٿو ته الله هر مخلوق لاءِ بقا جو ڪو نه ڪو انتظام ڪري ٿو، جيتوڻيڪ اهو انتظام انساني عقل کان عجيب لڳي.