સૂરા અલ-બકરા — આયત 10

١) શબ્દોની સમજૂતી:

• مَرَضٌ (મરદ): અહીં અર્થ છે શંકા અને કપટ (નિફાક) — અર્થાત્ હૃદયની આંતરિક બીમારી.
• فَزَادَهُمُ (ફઝાદહુમ): તો તેણે તેમને વધારી દીધું.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ (અઝાબુન અલીમ): દુઃખદાયક યાતના.
• يَكْذِبُونَ (યકઝિબૂન): તેઓ જૂઠું બોલતા હતા.

٢) આયતની તફસીર:

આ મુનાફિકો (દંભીઓ)ના હૃદયમાં શંકા અને કપટનો રોગ હતો. તેઓ ઈમાનનો દાવો કરતા, પણ અંદરથી અલ્લાહ અને તેના રસૂલ પર વિશ્વાસ ન રાખતા. જ્યારે તેઓએ શંકા અને દંભને પકડી રાખ્યું, ત્યારે અલ્લાહે તેમને તે જ રોગમાં વધુ ઊંડા ઉતારી દીધા — જેમ કે દરેક ખરાબ કાર્યનો બદલો તે જ પ્રકારનો મળે છે. તેમના જૂઠાણા, અલ્લાહ અને લોકો સામેના દંભ અને રસૂલ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) લાવ્યા તે સત્યને નકારવાના કારણે તેમના માટે દુઃખદાયક યાતના તૈયાર છે — જે નરકના સૌથી નીચલા સ્તરમાં હશે.

٣) આ આયતમાંથી શીખવા મળતી બોધપાઠ:

• નિયતની શુદ્ધતા જરૂરી છે: ઈમાન ફક્ત જીભથી નહીં, પણ હૃદયથી હોવું જોઈએ. દંભ અને શંકા હૃદયની બીમારી છે, જે માણસને વિનાશ તરફ લઈ જાય છે.
• અલ્લાહ ન્યાયકારી છે: જેમ કોઈ વ્યક્તિ પાપમાં ડૂબતો જાય, તેમ અલ્લાહ તેને તે પાપમાં વધુ ઊંડો ઉતારે છે — આ એક ચેતવણી છે કે આપણે તરત જ તૌબા કરી લઈએ.
• સત્યવાદિતા અને ઈમાનદારી: જૂઠાણું અને કપટ અલ્લાહને ખૂબ નાપસંદ છે. સાચા મુસલમાનની ઓળખ એ છે કે તેનું અંતર અને બહાર એકસરખું હોય.
• ઈસ્લામ તરફ આકર્ષણ: આ આયત આપણને શીખવે છે કે ઈસ્લામ ફક્ત બાહ્ય દેખાવનો ધર્મ નથી, પણ હૃદયની સફાઈ અને સત્યની સુંદરતા છે. જે વ્યક્તિ સાચા દિલથી ઈમાન લાવે છે, તે અલ્લાહના પ્રેમ અને રહેમતનો હકદાર બને છે — અને આ જ સાચી સફળતા છે.