سوره طہ — آيت 22

1) مشڪل لفظن جي معنيٰ:

* وَاضْمُمْ: ۽ ملائي ڇڏ، شامل ڪري ڇڏ.

* جَنَاحِكَ: پنهنجي پاسي، پنهنجي ٻانهن جي هيٺان حصي کي. (هتي مراد پاسو يا ٻانهن جي هيٺان حصو آهي).

* تَخْرُجْ: نڪرندي (اهڙي حالت ۾ نڪرندي).

* بَيْضَاءَ: اڇي چمڪندڙ.

* سُوءٍ: ڪنهن به عيب، بيماري يا نقصان کان. (هتي مراد ڪوڙهه جهڙي بيماري آهي).

* آيَةً أُخْرَىٰ: ٻي نشاني، ٻيو معجزو.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي نبي حضرت موسيٰ عليه السلام کي چيو ته پنهنجو هٿ پنهنجي پاسي ۾، يعني پنهنجي ٻانهن جي هيٺان رک ۽ ان کي پنهنجي جسم سان ملائي ڇڏ. جڏهن تون اهو ڪندين ته اهو هٿ ٻاهر نڪرندو ته اهو برف وانگر چمڪندڙ اڇو ٿي ويندو، پر ان ۾ ڪو به عيب، بيماري يا نقصان نه هوندو، جهڙوڪ ڪوڙهه (برص) وغيره. اهو هڪ ٻيو وڏو معجزو ۽ نشاني هوندي تنهنجي نبوت جي سچائي ۽ پنهنجي رب جي طرفان توکي ڏنل قدرت جي. اهو انهيءَ عظيم نشاني کان علاوه هڪ ٻي نشاني آهي، جيڪا الله تعاليٰ توکي عطا ڪري رهيو آهي.

3) استنباط ۽ فائدا:

* الله جي قدرت تي يقين: هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي اهڙا معجزا عطا ڪيا، جيڪي انسانن جي طاقت کان ٻاهر هئا. اهو اسان جي ايمان کي وڌائي ٿو ته الله هر شيءِ تي قادر آهي.

* نبي جي سچائي جي تصديق: اهي معجزا ان ڳالهه جو ثبوت هئا ته حضرت موسيٰ عليه السلام واقعي الله جو نبي آهي. اهي نشانيون انسانن کي سچي رستي ڏانهن رهنمائي ڪرڻ لاءِ هيون.

* اسلام جي آساني ۽ رحمت: الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي اهڙيون نشانيون ڏنيون، جيڪي واضح ۽ حيرت انگيز هيون، ته جيئن ماڻهو آسانيءَ سان حق کي سمجهي سگهن. اهو ظاهر ڪري ٿو ته اسلام هڪ واضح ۽ آسان دين آهي، جيڪو دليلن ۽ نشانين تي ٻڌل آهي.

* قرآن جي عظمت: قرآن مجيد ۾ بيان ڪيل اهي واقعا ۽ معجزا اسان کي قرآن جي عظمت ۽ ان جي سچائي جو يقين ڏياريندا آهن. اهي اسان کي قرآن پڙهڻ ۽ ان تي غور ڪرڻ جي ترغيب ڏيندا آهن.

* صبر ۽ توڪل جو سبق: حضرت موسيٰ عليه السلام کي فرعون جهڙي ظالم حڪمران سان مقابلو ڪرڻو هو. الله تعاليٰ کيس اهڙيون نشانيون ڏنيون ته جيئن سندس دل مضبوط ٿئي ۽ هو الله تي ڀروسو ڪري. اسان به مشڪلاتن ۾ الله تي توڪل ۽ صبر ڪرڻ گهرجي.