سوره طہ — آيت 66

1) لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• بَلْ: پر (هڪ لفظ آهي جيڪو اڳئين ڳالهه کي رد ڪري ٻي ڳالهه ڏانهن موٽائي ٿو).
• أَلْقُوا: اوهان اڇلايو / اوهان اڇلائي ڇڏيو.
• حِبَالُهُمْ: سندن رسيون (حبل جي جمع آهي، معنيٰ رسي).
• عِصِيُّهُمْ: سندن لٺيون (عصا جي جمع آهي، معنيٰ لٺ).
• يُخَيَّلُ إِلَيْهِ: کيس ائين ڀانئجي ٿو / کيس وهم ٿئي ٿو.
• تَسْعَىٰ: هلنديون آهن / ڊوڙنديون آهن.

2) آيت جي تفسير:

حضرت موسيٰ عليه السلام فرعون جي جادوگرن کي چيو ته اوهان پنهنجو جادو اڇلايو، ۽ اهو چوڻ سندن جادو کي حقير ۽ بي وقعت ڪرڻ ۽ حق کي باطل کان الڳ ظاهر ڪرڻ لاءِ هو. جڏهن جادوگرن پنهنجون رسيون ۽ لٺيون اڇلايون، ته سندن جادو جو اثر اهڙو هو جو حضرت موسيٰ عليه السلام کي ائين محسوس ٿيڻ لڳو ڄڻ اهي رسيون ۽ لٺيون زندهه نانگ بڻجي تيزيءَ سان هلنديون ۽ ڊوڙنديون پيون آهن. اهو سڀ سندن جادو جو فريب ۽ نظر جو ڌوکو هو، حقيقت ۾ اهي رسيون ۽ لٺيون ئي هيون، پر جادو جي زور تي حضرت موسيٰ عليه السلام جي دل ۾ وهم پيدا ٿيو ۽ کين ڪجهه خوف به محسوس ٿيو.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• حق جي طلب ۾ ثابت قدمي: حضرت موسيٰ عليه السلام جادوگرن کي پهرين اڇلائڻ جو موقعو ڏنو، ته جيئن حق ۽ باطل جو فرق سڀني جي سامهون واضح ٿي پوي. اهو سيکاريندو آهي ته حق کي هميشه کليل ميدان ۾ ثابت ڪرڻ گهرجي، ڇو ته حق هميشه غالب ٿيندو آهي.
• جادو ۽ سحر جي حقيقت: جادو صرف هڪ فريب ۽ نظر جو ڌوکو آهي، اهو حقيقي شيءِ کي تبديل نٿو ڪري سگهي، پر ماڻهن جي اکين ۾ وهم ۽ خوف پيدا ڪري ٿو. ان مان معلوم ٿيو ته جادو هڪ باطل ۽ بي بنياد عمل آهي.
• الله جي مدد ۽ نصرت تي ڀروسو: جيتوڻيڪ حضرت موسيٰ عليه السلام کي لمحي لاءِ خوف محسوس ٿيو، پر الله تعاليٰ پنهنجي نبي جي مدد ڪئي ۽ باطل کي شڪست ڏني. اهو اسان کي سيکاريندو آهي ته مشڪلاتن ۽ خوف جي گهڙين ۾ به الله تي ڀروسو رکڻ گهرجي، ڇو ته هو پنهنجي نبي ۽ مؤمنن جو مددگار آهي.
• اسلام جي سچائي ۽ قرآن جي عظمت: قرآن ڪريم اهڙن واقعن کي تفصيل سان بيان ڪري ٿو، جيڪي ان جي سچائي ۽ الهي هجڻ جو ثبوت آهن. اهي قصا اسان جي ايمان کي مضبوط ڪن ٿا ۽ اسان کي قرآن سان محبت ۽ لگاؤ پيدا ڪرڻ جي ترغيب ڏين ٿا.