سوره انبیا — آیه 52

معانی کلمات:

• تَمَاثِیل: جمع «تِمثال» به معنای مجسمهها و بتهای تراشیدهشده.
• عَاکِفُون: از ریشه «عکوف» به معنای ملازمت و اقامت بر چیزی با تعظیم و عبادت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به یاد آن هنگام میافکند که ابراهیم علیهالسلام به پدرش آزر و قومش – که در بتپرستی غوطهور بودند – با لحنی توبیخآمیز و استفهامی انکاری فرمود: «این مجسمهها و بتهایی که شما با دستان خود ساختهاید و با عبادت و پرستش، پیوسته بر آنها ملازم و معتکف شدهاید، چیستند؟» او با این پرسش، پوچی و بیمایگی معبودهایشان را آشکار ساخت و خردشان را به چالش کشید تا بدانند که این جمادات بیجان، شایسته هیچگونه پرستش و تعظیمی نیستند.

فواید و پیامهای آیه:

• شجاعت در بیان حق و مبارزه با خرافات و انحرافات اعتقادی، حتی در برابر پدر و خویشان، از ویژگیهای پیامبران و مؤمنان راستین است.
• بتپرستی و عبادت غیر خدا، ریشه در تقلید کورکورانه و غفلت از فطرت پاک انسانی دارد؛ لذا باید با استدلال و پرسشگری، باطل بودن آن را بر همگان روشن کرد.
• انسان باید پیش از عبادت هر چیزی، درباره آن بیندیشد و از خود بپرسد که آیا این معبود، شایسته پرستش است یا نه؟ این آیه ما را به تفکر و تعقل در باورهایمان دعوت میکند.
• توحید و یکتاپرستی، اساس دین اسلام است و مؤمن باید همواره با بصیرت و آگاهی، در برابر هرگونه شرک و بتپرستی – چه بتهای سنگی و چه بتهای نفسانی و مادی – ایستادگی کند.