Sure Enbiyâ — Ayet 67

Kelime Anlamları:

• Üffin leküm: "Üff" kelimesi, tiksinme ve nefret ifadesidir. Burada "yazıklar olsun size, size ve taptıklarınıza" anlamında bir beddua ve aşağılamadır.
• Mâ ta'büdûn: "Taptıklarınız" demektir. Burada putlar kastedilmektedir.
• Min dûnillâh: "Allah'ın dışında, Allah'tan başka" anlamına gelir.
• E fe lâ ta'kılûn: "Akletmez misiniz, düşünmez misiniz?" anlamındadır.

Tefsir:

Hz. İbrahim (a.s.), kavminin putlara tapma konusundaki ısrarlarını ve bu batıl inançlarındaki inatlarını gördüğünde, onlara karşı derin bir tiksinme ve nefret duymuştur. Bu ayette, onların bu akılsızca tutumlarını kınayarak şöyle demiştir: "Yazıklar olsun size ve Allah'ı bırakıp da taptığınız o putlara! Hiç mi aklınızı kullanmıyorsunuz?"

Hz. İbrahim'in bu sözü, onların taptıkları putların hiçbir fayda veya zarar veremeyeceğini, ne bir şey yaratabildiklerini ne de rızık verebildiklerini vurgulamaktadır. O, kavminin bu davranışının akıl ve mantıkla bağdaşmadığını, çünkü her aklı başında insanın, kendisini yaratan ve rızıklandıran Allah'a kulluk etmesi gerektiğini bilmesi gerektiğini ifade etmiştir.

Bu ayetteki "üff" ifadesi, Arap dilinde en güçlü tiksinme ve bıkkınlık ifadelerinden biridir. Hz. İbrahim, bu ifadeyle hem onların şahıslarını hem de taptıkları putları aşağılamış, bu davranışın ne kadar çirkin ve iğrenç olduğunu ortaya koymuştur.

Ders ve İbret:

Sevgili kardeşlerim! Bu ayet bize, aklını kullanmayan insanların ne kadar büyük bir yanılgı içinde olabileceğini göstermektedir. İnsan, kendisine hiçbir faydası olmayan, duymayan, görmeyen, konuşmayan varlıklara taparak aslında kendi onurunu ayaklar altına almaktadır. Oysa Allah (c.c.), insanı akıl ile şereflendirmiş ve bu akıl sayesinde doğruyu yanlıştan ayırt edebilme yeteneği vermiştir.

Akıl, Allah'ın insana verdiği en büyük nimetlerdendir. Bu aklı kullanarak kainatı, kendi yaratılışımızı ve etrafımızdaki her şeyi düşündüğümüzde, bunların bir yaratıcısı olduğunu ve o yaratıcının da Allah olduğunu anlarız. Allah'a iman etmek, akıl sahibi her insanın ulaşabileceği en yüce gerçektir. Ne mutlu aklını kullanıp doğru yolu bulanlara! Ne mutlu Allah'ın varlığını ve birliğini idrak edip O'na gönülden teslim olanlara!