Haj surasi — Oyat 75

Kalimalarning ma'nolari:

• يَصْطَفِي: tanlaydi, saralab oladi.
• رُسُلًا: elchilar, payg'ambarlar.

Tafsir:

Alloh taolo o'z hikmati va ilmiga ko'ra farishtalardan ham, insonlardan ham elchilar tanlaydi. Farishtalardan tanlagan elchilari — bu Jibroil, Mikoyil, Isrofil kabi zotlar bo'lib, ular orqali payg'ambarlarga vahiy yetkazadi. Insonlardan tanlagan elchilari esa — Ibrohim, Muso, Iso, Muhammad (ularning barchasiga salom bo'lsin) kabi payg'ambarlar bo'lib, ularni odamlarga haq yo'lini ko'rsatish va Allohning amrlarini yetkazish uchun yuboradi.

Alloh taolo bu ishni bejizga qilmaydi. U bandalarining so'zlarini eshituvchi, qalblaridagi niyatlarini biluvchi va har bir narsani ko'ruvchidir. U kimni elchi qilib tanlashini juda yaxshi biladi. Mushriklar payg'ambarlar haqida yomon so'zlar aytishadi, ularni masxara qilishadi, lekin Alloh ularning barcha so'zlarini eshitadi va ularning yolg'onchiligini biladi. Alloh elchilik vazifasiga kim loyiq ekanini, kimning qalbi pok, aqli yetuk va xulqi go'zal ekanini biladi va o'shani tanlaydi.

Foydalar:

1. Alloh taoloning hikmati buyukdir — U har bir ishni o'z o'rniga qo'yadi va kimni tanlashini yaxshi biladi.
2. Payg'ambarlik va elchilik Allohning tanlovi bilan bo'ladi, bu insonning xohishi yoki nasl-nasabi bilan emas.
3. Alloh bandalarining so'zlarini eshitadi va qilgan ishlarini ko'radi — bu mo'minlarga taskin beradi, chunki ular zulmga uchrasa ham, Alloh ularni himoya qilishini biladilar.
4. Payg'ambarlarga hurmat va ehtirom ko'rsatish lozim, chunki ular Alloh tomonidan tanlangan oliy zotlardir.
5. Allohning ilm-farosati cheksizdir — U har bir narsani, hatto bandalarining ichki niyatlarini ham biladi, shuning uchun Unga chin dildan ibodat qilish va Unga tavakkal qilish kerak.