Mo'minun surasi — Oyat 65

Kalimalarning ma'nolari:

• لا تَجْأَرُوا — "taj'aru" so'zi "baland ovoz bilan faryod qilmoq, yordam so'rab dodlamoq" ma'nosini bildiradi. Ya'ni, "faryod qilmanglar, dodlamanglar".
• لا تُنصَرُونَ — "yordam berilmaydiganlar, himoya qilinmaydiganlar" deganidir.

Tafsir:

Qiyomat kunida gunohkorlarga ularning ahvoli og'irlashib, azobni his qila boshlaganlarida, ular yordam so'rab faryod qiladilar. Shunda ularga qattiq va umidsizlantiruvchi tarzda aytiladi: "Bugun faryod qilmanglar, dodlamanglar! Sizlarning bu faryodingizdan hech qanday foyda yo'q. Chunki sizlar Bizdan yordam ko'rmaysizlar. Sizlarni Allohning azobidan qutqaradigan, himoya qiladigan hech kim yo'q. Na o'zingiz o'zingizga yordam bera olasizlar, na boshqa biror kishi sizlarni bu azobdan qutqara oladi. Sizlarning iltijolaringiz, yordam so'rashlaringiz bekor — bu azobni sizlardan qaytara olmaydi."

Bu holat ularning butunlay yordamsiz ekanliklarini va Allohning hukmidan qochib qutulishning iloji yo'qligini ko'rsatadi. Ular dunyoda qilgan gunohlari va kufrlari evaziga mana shunday xorlik va umidsizlikka duchor bo'ladilar.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan o'rnak olish kerakki, inson bu dunyoda Allohning rahmatiga umid qilib, gunohlardan qochishi va Unga iltijo qilishi lozim. Qiyomat kunida faryod qilishning foydasi bo'lmaydi, ammo dunyoda tavba qilib, Allohga yuzlanish — najot yo'lidir.
• Allohning azobidan hech kim himoya qila olmasligini bilish, insonni faqat Allohga suyanishga va Ungagina ibodat qilishga yetaklaydi.
• Bu oyat insonni dunyo hayotida mag'rurlanmaslikka, o'z kuchiga haddan tashqari ishonmaslikka undaydi. Chunki oxiratda barcha yordam vositalari uziladi va faqat amallar qoladi.
• Allohning rahmati kengligini anglash — gunohkor banda tavba qilishi va Allohning mag'firatiga umid bog'lashi kerak. Qiyomat kunidagi bu qattiq azobdan qutulishning yagona yo'li — bu dunyoda Allohning amriga itoat qilishdir.