Аль-Муминун сүресі — Аят 90

1. Сөздердің мағынасы:

• بَلْ (бәл): «Жоқ, олай емес» деген мағынада алдыңғы айтылған пікірді жоққа шығарып, жаңа дұрыс тұжырымды бастайтын сөз.
• أَتَيْنَاهُم (әтәйнәһум): «Біз оларға келтірдік, жеткіздік» дегенді білдіреді.
• بِالْحَقِّ (бил-хаққ): «Ақиқатпен, шындықпен» — яғни күмәнсіз, рас нәрсемен.
• لَكَاذِبُونَ (ләкәзибун): «Әлбетте, өтірік айтушылар» — «ләм» күшейтпе мәніндегі жалғау, олардың өтірікші екенін анық растайды.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Алла Тағаланың Мұхаммед пайғамбарға (с.а.с.) қарсы шыққан, Алланы жалғыз деп мойындамай, қайта тірілуді де жоққа шығарған адамдарға қатысты айтылған. Олар өздерінің жалған сенімдері мен уәждерінде шындыққа сүйенгендей әсер қалдыруға тырысты. Алла Тағала олардың бұл пікірін жоққа шығарып: «Жоқ, олай емес! Біз оларға күмәнсіз ақиқатты жеткіздік» — дейді. Яғни пайғамбар арқылы жеткен уахи — тап-таза шындық, онда ешбір күмән жоқ. Ал олар болса, Аллаға серік қосу, Оған бала телу, елшілерді өтірікке шығару сияқты істерінде анық өтірікшілер. Олардың «біз шындықты ұстанамыз» деген сөздері жалған, өйткені олардың қолындағы нәрсе — құрғақ қиял мен негізсіз дәстүр ғана. Алла Тағала олардың айтқандарынан әлдеқайда жоғары, оған ешбір серік те, бала да жоқ.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Ақиқат әрқашан айқын: Алла Тағала жіберген дін — анық шындық, онда ешбір күмән мен бұлыңғырлық жоқ. Бұл мұсылманның жүрегіне тыныштық пен сенімділік береді.
• Өтірік әшкереленеді: Қанша әдемілеп айтылғанымен, жалған сенімдер мен Аллаға қатысты дұрыс емес түсініктер ақырында өз жалғандығын көрсетеді. Бұл — әділдікке деген сенімді нығайтады.
• Исламның айқындығы: Ислам діні адамды шатастырмайды, керісінше тура жолға бастайды. Оның ілімі қарапайым әрі түсінікті, сондықтан әр адам оны қабылдап, бақытқа жете алады.
• Алланы дұрыс тану: Алланы жалғыз деп білу, Оған ешкімді теңестірмеу — жүректің тыныштығы мен ақылдың кемелдігінің кепілі. Бұл аят адамды осы таза сенімге шақырады.
• Құранның шынайылығы: Аяттағы «ақиқат» сөзі Құранның өзінің де шындық екенін, оның адамзатқа тура жол көрсететін кітап екенін білдіреді. Оны оқып, бой түзеген адам екі дүниеде де жеңіске жетеді.